Uzay araçlarının yakıt tanklarındaki sıvı yakıtın çalkalanması, aracın kontrolünü zorlaştıran eski bir sorun. Concordia Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, bu soruna kerosen bazlı bir jel formülüyle çözüm arıyor. Malzeme, hareketsizken katıya yakın davranıyor, kuvvet ya da ısı uygulandığında ise akıyor.
Jel, kerosen, lesitin ve kalsiyum klorürün birleşiminden elde ediliyor. Çalışmaya göre kalsiyum klorür, lesitini misel adı verilen uzun, solucan benzeri yapılara dönüştürüyor. Bu yapılar, keroseni içinde tutan bir ağ oluşturuyor ve malzemeye hem sıvı hem katı özellikleri kazandırıyor. Araştırma, mekanik, endüstriyel ve uzay mühendisliği alanında doçent olan Jerin John ile Pranay Mudaliar tarafından yürütüldü ve Langmuir dergisinde yayımlandı.
Jelin en dikkat çekici özelliği, kesme kuvveti arttıkça viskozitesinin 100 kat azalması. Bu sayede yakıtın depolanması ve motora iletilmesi kolaylaşıyor. Malzeme, yoğunluğuna göre 138 ila 154 Fahrenheit derece arasında sıvı hale geçiyor; bu da itki sırasında yakıt akışının ısıyla denetlenebileceği bir yol sunuyor. Etanol eklendiğinde ise jeli bir arada tutan misel ağı bozulduğu için malzeme neredeyse anında sıvılaşıyor.
Araştırmacılar, malzemenin depolamada yapısını koruyup koruyamadığını da inceledi. Concordia Üniversitesi'ne göre numuneler kapalı kaplarda bir yıldan uzun süre kararlı kaldı. Jelin saydam görünümü, yakıtın hareketinin ve yanmasının gözlemlenmesine de imkân verebilir.
Çalışma, malzemenin mekanik kuvvete, sıcaklığa ve kimyasal değişimlere nasıl tepki verdiğini ortaya koyuyor; ancak jelin gerçek itki sistemlerindeki etkinliği henüz kanıtlanmadı. Bu yönde daha fazla test yapılması gerekiyor. Uzay araçlarının yakıt sistemlerinde depolama ve akış kontrolü, son dönemde malzeme araştırmalarının yoğunlaştığı alanlardan biri; Tohoku Üniversitesi araştırmacılarının 30 Ekim'de atık ısıdan elektrik üretimini artıran termoelektrik malzemeyi duyurması da bu eğilimin parçası.
