Günlük yaşamın koşturmacasında atılan adımlar, çoğu zaman yalnızca bir yerden bir yere ulaşmayı sağlayan basit bir araç olarak görülüyor. Ancak son dönemde ortaya çıkan bilimsel veriler ve uzman görüşleri, yürüme hızının ve tempomuzun sağlığımız hakkında çok daha derin ipuçları barındırdığını gözler önüne seriyor. Özellikle ilerleyen yaşlarda ya da durup dururken yavaşlayan adımlar, vücudun alarm mekanizmalarının bir habercisi olabiliyor. Yürüme hızının kişinin genel sağlık durumu hakkında doğrudan bilgi verebileceğini vurgulayan Medicana International İzmir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Şeyma Büyükkömürcü, "Yürüme hızı artık vücudun ‘altıncı yaşamsal bulgusu’ olarak kabul ediliyor. Nasıl ki tansiyon ya da vücut ısısı sağlık durumu hakkında anlık ipucu verebiliyorsa, yürüme hızı da kalp kaslarından, sinir sistemine kadar genel vücut direnci hakkında tüm sistemin durumunu ele veriyor" açıklamasını yaptı.
Bilimsel araştırmaların da bu durumu desteklediğini belirten Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, Whitehall II kohort çalışması gibi uzun soluklu araştırmalara dikkat çekti. Büyükkömürcü, yürüme hızının adeta vücudun biyolojik yaş pasaportu olduğunu, ne kadar dinamik olunursa içerideki sistemlerin de o kadar uyumlu çalıştığını kaydetti.
Bir insanın durduk yere veya zamanla daha belirgin şekilde ağır adımlar atmaya başlamasının vücudun bir alarm mekanizması olabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, "Eğer adımlar ağırlaşmaya başladıysa, bu durum vücudun alarm mekanizması olabilir. Arka planda; kardiyovasküler rezerv kaybı, Sarkopeni, beyin ile kaslar arasındaki uyumda aksama ve benzeri fizyolojik süreçler yatıyor olabilir" dedi.
Günümüz teknolojisi sayesinde insanların günlük kaç adım atabildiklerini kolayca hesaplayabildiğini belirten Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, bunun harika bir motivasyon aracı olduğunu söyledi. Ancak Büyükkömürcü, güncel bilimsel verilerin temponun, yani dakikadaki adım hızının, toplam adım miktarından çok daha kritik bir gösterge olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Uzman, gün içine yayılmış yavaş, dur-kalk dolu binlerce adımdan ziyade kardiyovasküler sistemi ve kasları belli bir eşiğin üzerinde çalıştıran canlı ve tempolu yürüyüşlerin fizyolojik olarak çok daha değerli olduğunu vurguladı. Büyükkömürcü, önemli olanın ne kadar çok adım atıldığı değil, o adımları atarken yakalanılan dinamik ritim olduğunu dile getirdi.
Yaş alırken adımlarda hafif bir yavaşlamanın normal görülebileceğini aktaran Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, bu sürecin ani ve keskin olmaması gerektiğini söyledi. Normal yürüme hızında birdenbire ve belirgin bir düşüş fark edilmesi, yürürken denge kaybı, sağa sola savrulma veya düşme korkusu yaşanması, yürüyüş mesafesini kısıtlayan kalça-diz veya bel ağrılarının eşlik etmesi, yürürken açıklanamayan nefes darlığı veya aşırı tükenmişlik hissedilmesi durumlarının asla 'yaşlılığın olağan bir sonucudur' şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Büyükkömürcü, bu belirtilerin eklem kireçlenmelerinden gizli nörolojik veya kardiyak durumlara kadar pek çok sorunun erken habercisi olabileceğini ifade etti.
Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüme hızında düşüş yaşayan veya adım atmakta zorlanan bireylerin fizik tedavi uzmanları tarafından klinik değerlendirmeden geçirildiğini belirtti. Hangi kas grubunun zayıfladığının, eklem kısıtlılıklarının ya da denge problemlerinin saptanarak kişiye özel bir plan oluşturulduğunu aktaran Büyükkömürcü, hedefe yönelik güçlendirme programlarıyla alt ekstremite kaslarının yeniden aktive edilerek eklemlerdeki hareket kabiliyetinin artmasının hedeflendiğini söyledi. Böylece kişinin güvenle adım atmasının desteklendiğini, denge ve postür rehabilitasyonu ile düşme riskinin en aza indirilerek bireyin bağımsız hareket etmesinin sağlandığını ifade etti.
Yürüyüşü sıradan bir hareket olmaktan çıkarıp gerçek bir koruyucu hekimlik uygulamasına dönüştürmek için temponun kademeli artırılması gerektiğinin altını çizen Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüyüşe başlarken ilk 5 dakikanın ısınmaya ayrılmasını, ardından konuşmayı hafifçe zorlayacak ama nefes nefese bırakmayacak tempolu bir hıza geçilmesini önerdi. Başın dik, omuzların rahat, karnın hafif içeride ve adımların topuktan uca doğru atılacak şekilde yürünmesinin eklemlere binen stresi dengeleyeceğini dile getiren Büyükkömürcü, haftada 3 ila 5 gün, günde en az 30 dakika, tek seferde veya 10-15 dakikalık bloklar halinde tempoyu koruyarak yürüyüş yapmanın en ideal olduğunu kaydetti.
