Lastikçi Murat Kılıç, Türkinform’a özel yaptığı açıklamada ticari araçlarda zorunlu kış lastiği dönemiyle birlikte en çok sorulan konuyu, dört mevsim lastiğin kış lastiği sayılıp sayılmadığını değerlendirdi. Kılıç’a göre lastiğin dört mevsim adıyla satılması tek başına bir şey ifade etmiyor.
Kılıç, “Kutunun üstünde ya da ürünün adında ‘dört mevsim’ yazması, o lastiği kendiliğinden kış lastiği yapmaz. Denetimde lastiğin yanağındaki teknik işarete ve diş yapısına bakılır” dedi.
Kılıç’ın aktardığına göre kontrolde üç işaret geçerli sayılıyor. Lastiğin yanağında çamur ve kar anlamına gelen M+S yazısı, M+S’nin yanında kar tanesi sembolü ya da tek başına üç tepeli dağ ve kar tanesi simgesi (3PMSF) bulunmalı. Kılıç, “Sırt deseni de kışa uygunsa ve bu işaretlerden birini taşıyorsa dört mevsim lastik ticari araçtaki şartı karşılar” dedi.
İşaretsiz lastikle yakalanan zorunlu araca ceza yazılabildiğini söyleyen Kılıç, “Lastiğin dört mevsim olması kendi başına ceza nedeni değil, aranan şey o işaret” ifadesini kullandı. Kurala uymayan ticari araç işletenlerine 2026’da 6 bin lira ceza kesiliyor.
15 Kasım 2026’da başlayan uygulama 15 Nisan 2027’de sona erecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı düzenlemesi, şehirler arası yollarda yük ve yolcu taşıyan ticari araçlara uygulanıyor. Kılıç, kamyon, çekici, tanker ve otobüste yalnızca çekiş veren dingillerdeki lastiklerin, kamyonet ve minibüste ise dört tekerin de kış lastiği olması gerektiğini anlattı. Valilikler il sınırında süreyi ve kapsamı değiştirebildiği için sürücülerin kendi illerinde alınan kararı izlemesini önerdi.
Kılıç’a göre binek araçta diş derinliği 1,6 milimetrenin altına inmemeli, zorunluluk kapsamındaki kamyon ve otobüste ise bu sınır 4 milimetre. Dört yaşını aşan ve çok yol yapan lastiklerin sık sık gözden geçirilmesi gerektiğini belirten Kılıç, “Sırttaki küçük delik kurallara uygun şekilde tamir edilir. Yanakta ya da omuzda kesik, şişlik veya karkas hasarı varsa o lastik yamanmaz, değiştirilir” dedi.
Kılıç’a göre dört mevsim lastik, yaz ve kış için tek takım kullanmak isteyen sürücünün işini kolaylaştırıyor ama iki ucun da hakkını veremiyor. Kılıç, “Kavurucu sıcakta yaz lastiği kadar, sert kışta da kış lastiği kadar iyi değil. İstanbul gibi kışı ılık geçen şehirlerde dört mevsim yetiyor, karın ve buzun eksik olmadığı yerlerde soğukta yumuşak kalan hamuru ve dişiyle kış lastiği farkını gösteriyor” dedi. Dört mevsim lastik almayı düşünenlere üç tepeli dağ ve kar tanesi simgesini aramalarını öneren Kılıç, bu simgenin karda daha iyi tutunma anlamına geldiğini söyledi.
Hususi otomobillerde Türkiye genelinde bir zorunluluk yok, valilikler gerektiğinde kendi illeri için karar alabiliyor. Kılıç, “Termometre 7 derecenin altını gösterdiğinde yaz lastiği sertleşir, soğuk ve ıslak asfaltta yol tutuşu ciddi şekilde azalır. O noktadan sonra kış lastiği ya da kar işaretli dört mevsim lastikle yola çıkmak çok daha güvenli” dedi.
Yeni lastik alırken aracın üreticisinin belirlediği ebattan çıkılmaması gerektiğini söyleyen Kılıç, ebadın yanındaki yük ve hız değerlerinin de kontrol edilmesini istedi. Kılıç’a göre fabrika değerinin altında yük taşıma kapasitesine sahip lastik güvenlik riski oluşturuyor. Lastik etiketinde yakıt verimliliğini gösteren yuvarlanma direnci, ıslak yolda fren performansı ve dışarıya yayılan ses birer harf notu alıyor, en iyi not A, en kötüsü E. Kılıç, ıslak zemin notu zayıf lastiğin hem frenlemeyi hem direksiyon kontrolünü olumsuz etkilediğini belirtti.
Üretim tarihinin lastik üzerindeki DOT (ABD Ulaştırma Bakanlığı) kodunda yer aldığını anlatan Kılıç, “Kodun sonundaki dört rakamın ilk ikisi üretim haftasını, son ikisi yılı verir. Lastiğin hangi depoda, hangi şartlarda beklediği de tarih kadar önemlidir” dedi.
Kılıç, Avrupa Birliği’nin binek araçlar için paylaştığı verilere göre yuvarlanma direnci yüksek bir lastiği düşük dirençli olanla değiştirmenin yaklaşık yüzde 2 enerji tasarrufu sağladığını aktardı. Kılıç, “Hava eksikse o tasarruf da kalmaz. Basıncı düşük lastik ezilir, ısınır, hızlı aşınır. Basınç 0,3 bar eksik olduğunda yakıt tüketimi yer yer yüzde 1,5’e kadar artar” dedi. Kılıç, havanın lastik soğukken ve aracın üreticisinin verdiği değere göre ayarlanmasını tavsiye etti.
Kılıç’ın verdiği bilgiye göre kasım 2026’da çok satılan 205/55 R16 ölçüsünde dört kış lastiği 15 bin ile 22 bin lira arasında başlayan fiyatlarla satılıyor, büyük ebatlarda takım fiyatı 30 bin liranın üstüne çıkıyor. Fiyatı yalnızca kauçuğun değil enerji, hammadde ve nakliye maliyetlerinin de belirlediğini söyleyen Kılıç, “Bin lira ucuz diye aldığınız lastiği erkenden değiştirmeniz gerekirse karınız kalmaz. Binek araç lastiği ortalamada 40 ila 50 bin kilometre gider ama bu bir garanti değildir” dedi.
