MÜSİAD Mersin Şubesince bir otelde düzenlenen 113. Genel İdare Kurulu toplantısında iş insanlarına hitap eden Bayraktar, enerji arz güvenliği, yenilenebilir enerji yatırımları, nükleer enerji ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Dünyanın pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, ticaret savaşları ve enerji krizleriyle karşı karşıya kaldığını hatırlatan Bakan, Hürmüz Boğazı ile Babülmendep çevresindeki gelişmelerin küresel enerji piyasalarını etkilediğini belirtti. Yeni bir çatışmalar ve krizler dönemine girildiğini ifade eden Bayraktar, Türkiye'nin ve iş dünyasının bu döneme hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı. Yapay zekanın üretimden istihdama, ticaretten iş yapış biçimlerine kadar pek çok alanı değiştireceğini de sözlerine ekledi.
Türkiye ekonomisinin 2002'de 235-236 milyar dolar seviyesindeyken bugün 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını aktaran Bayraktar, 2027'de yaklaşık 2 trilyon dolarlık ekonomi ve 20 bin doları aşan kişi başı milli gelir hedeflediklerini söyledi. Enerjide ithalatın cari açıktaki ağırlığına dikkat çeken Bakan, "Türkiye bugün kullandığı enerjinin yaklaşık yüzde 68'ini maalesef ithal ediyor" dedi. 2022'de 96,5 milyar dolarlık enerji ithalatı yapıldığını, son 5-6 yılda yıllık 60-65 milyar dolarlık ithalat bulunduğunu kaydetti.
2040 vizyon belgesinin özünde Türkiye'yi enerjide bağımsız kılma hedefinin yer aldığını belirten Bayraktar, projeksiyonun hamasetle değil ciddi bir plan ve metotla doldurulduğunu ifade etti. 2040'a gelindiğinde ihtiyaç duyulan doğal gaz ve petrolün yurt içi ve yurt dışı üretimle tamamıyla karşılanacağını, dışa bağımlılığın biteceğini söyledi. Son 4-5 yılda Türkiye'nin ortalama cari açığının 33 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bakan, enerji ithalatının yüzde 48'e düşürülmesi halinde bu rakamın sıfıra ineceğini belirterek, "2030'da Türkiye'de enerji ithalatından kaynaklı bir cari açık inşallah olmayacak" diye konuştu.
Enerji vizyonunun enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz arama ve üretimi, nükleer enerji ile madencilik olmak üzere beş temel başlığa dayandığını anlatan Bayraktar, 2024-2030 döneminde ulusal enerji verimliliği programı kapsamında kamu ve özel sektörce yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü bildirdi. Bu yatırımlarla birincil enerji tüketiminin yüzde 15 azaltılmasının hedeflendiğini, yıllık elektrifikasyon ve enerji verimliliği yatırımlarının 15 milyar dolara çıkarılması gerektiğini söyledi. Rüzgar ve güneşte mevcut kurulu gücün 45 bin megavata ulaştığını, 2040'ta bu kapasitenin 175 bin megavata çıkarılacağını, deniz üstü rüzgar enerjisinde 6 bin megavatlık potansiyel bulunduğunu kaydetti.
Yapay zeka teknolojileriyle veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının yükseleceğine işaret eden Bayraktar, Türkiye'nin gelecekte 55 teravatsaatlik veri merkezi elektrik talebiyle karşılaşabileceğini söyledi. Mersin'in sanayi, tarım ve turizm potansiyeline dikkat çeken Bakan, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin yanında bir veri merkezi kurulmasını hedeflediklerini belirterek, "Belki Türkiye'nin en büyük veri merkezi yine Mersin'de olacak" ifadelerini kullandı.
Kıyı şehirlerinde deniz suyunun arıtılmasına da değinen Bayraktar, yılda 1 milyar metreküp deniz suyunun arıtılarak belediyelerin kullandığı suyun en az yüzde 10'unun bu yöntemle karşılanmasını hedeflediklerini, bu çalışmalar için yıllık 5 milyar kilovatsaat enerji ihtiyacı bulunduğunu bildirdi. Ulaşımda elektrifikasyonun artırılması gerektiğini vurgulayan Bakan, bugün yarım milyona yaklaşan elektrikli araç sayısının 2040'ta yaklaşık 20 milyona ulaşmasını beklediklerini, o tarihte toplam araç sayısının 41 milyona çıkacağını ve araç stokunun yaklaşık yarısının elektrikli olacağını söyledi.
Günlük 1 milyon varil ham petrol ihtiyacı bulunduğunu, Gabar'daki üretimin 2027'de günlük 100 bin varilin üzerine çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, elektrifikasyon sayesinde 2040'ta günlük petrol talebinin 1,2 milyon varile çıkmasının önüne geçilerek 718 bin varil civarında tutulabileceğini ifade etti. Doğal gazda da 2040'ta 77 milyar metreküpe ulaşması beklenen talebin, ısı pompaları ve elektrik üretiminde yerli kaynakların daha fazla kullanılmasıyla 55-57 milyar metreküp seviyelerinde tutulmasının hedeflendiğini kaydetti.
2040'a kadar yaklaşık 500 milyar dolarlık yatırım öngördüklerini açıklayan Bayraktar, bunun yaklaşık 300 milyar dolarının özel sektör, 200 milyar doların üzerindeki bölümünün kamu yatırımlarından oluşacağını söyledi. Türkiye Petrolleri, BOTAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Eti Maden gibi milli kuruluşların süreçte önemli rol üstleneceğini belirtti.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin Türkiye'nin en büyük yatırımı olduğunu ifade eden Bakan, sahada dört reaktörün aynı anda inşa edildiğini, 30 milyar doların üzerinde yabancı yatırım bulunduğunu hatırlattı. Projenin 70 yıllık nükleer enerji hayalini gerçeğe dönüştüreceğini söyleyen Bayraktar, çalışmaların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararlı tutumuyla hız kazandığını kaydetti. İlk reaktörün önümüzdeki haftalarda devreye alınacağını bildiren Bakan, 2040'a kadar 10 bin megavatlık nükleer kurulu güce ulaşılması ve elektrik ihtiyacının en az yüzde 11-12'sinin nükleerden karşılanmasının planlandığını, Sinop ve Trakya'daki projelerin de hedeflendiğini dile getirdi.
Sakarya Gaz Sahası'nda üretimin artırılacağını belirten Bayraktar, bugün 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının yerli üretimle karşılandığını söyledi. Osman Gazi yüzer üretim platformuyla yıl sonuna kadar ikinci fazın devreye alınmasının hedeflendiğini, böylece yıllık yaklaşık 2,5 milyar metreküp doğal gaz üretimine ulaşılacağını bildirdi. Üretimin 2028'de dört katına çıkarılmasının hedeflendiğini, Karadeniz ve Akdeniz'in yanı sıra Somali ve Pakistan'da da faaliyetlerin sürdüğünü kaydetti.
Son 5 yılda elektrik ve doğal gaz faturaları için vatandaşlara sağlanan toplam desteğin 74,9 milyar dolar olduğunu belirten Bakan, doğal gazda destek oranının yüzde 63 seviyelerine ulaştığını ifade etti. 2040 enerji vizyonunun hayata geçirilmesi için girişimci güce, insan kaynağına, finansmana ve siyasi kararlılığa ihtiyaç olduğunu vurgulayan Bayraktar, öngörülebilir bir piyasa ve kurallara dayalı ekonomi ortamının önemine işaret etti. "Bizim için enerjide bağımsızlık meselesi Türkiye'nin milli güvenlik meselesidir" diyen Bakan, Türkiye'yi enerjide bağımsız hale getirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Mersin Valisi Atilla Toros, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde üretim, yatırım ve ihracatta önemli başarılara imza attığını belirtti. İş insanlarının ülke ekonomisine sağladığı katkılara dikkat çeken Toros, Mersin'in sahip olduğu potansiyelle önemli bir yatırım ve ticaret merkezi olduğunu ifade etti. Vali Toros, kentin ekonomik gücünü Mersin Limanı, ulaşım ağları, 7 organize sanayi bölgesi, tarımsal üretimi ve turizm potansiyelinin ortaya koyduğunu kaydetti. Toros, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin de Türkiye'nin enerji bağımsızlığı açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı. Program, plaket takdiminin ardından sona erdi.
