Konteyner taşımacılığında devreye girecek büyük gemiler, yaşlanan panamax filosunu 2030'a kadar ticari olarak işlevsiz hale getirebilir. Braemar analisti Jonathan Roach, The Loadstar'a yaptığı açıklamada, yeni gemi siparişlerinin hizmete giren ve emekliliğe yaklaşan tonaj arasında ciddi bir uyumsuzluk yarattığını söyledi.
Roach, 4.000-7.499 teu segmentini özellikle kırılgan buluyor: bu boyutta en az 20 yaşında 428 gemi bulunurken sipariş defterinde yalnız 283 gemi yer alıyor. Ona göre büyük yeni gemiler devreye girdikçe mevcut gemiler, geleneksel olarak daha küçük gemilerin hizmet verdiği hatlara kaydırılacak ve istihdam rekabeti sertleşecek. Roach, "Yaşlanan filo sub-panamax segmentinde yoğunlaşırken sipariş defteri ağırlıklı olarak büyük gemilere kaymış durumda" dedi ve geleneksel panamax ile post-panamax gemilerin giderek sıkışabileceği, "2030'a kadar işlevsiz hale gelebileceği" uyarısında bulundu.
Alphaliner'in yeni analizi, filo yenilemesinin küçük gemi segmentlerini de yeniden şekillendireceğini gösteriyor. Şirketin denizcilik analisti Mael Pape-Leostic, sipariş defterinin ana hatlara yönelik büyük gemilerde yoğunlaştığını, ancak 2025'in ortasından bu yana 6.000 teu altındaki gemilerde yaşlı tonajı değiştirmeye yönelik siparişlerin belirgin biçimde arttığını belirtti. Pape-Leostic, "Bize göre bu yenileme aynı boyutla yapılmayacak" diyerek, geçmişte 1.000 teu altı gemilerle çalışan armatörlerin bunları 1.200, hatta 1.800 teu'luk gemilerle değiştirebileceğini anlattı.
Alphaliner verileri değişimin boyutunu ortaya koyuyor: 1.000 teu altında en az 20 yaşında 526 gemi varken bu boyutta yalnız 67 sipariş bulunuyor. 1.500-1.999 teu segmentinde ise 248 siparişe karşılık en az 20 yaşında 196 gemi var. Bu tablo, yaşlı gemilerin daha büyükleriyle değiştirilmesinin gemi sayısı artmadan küresel filonun taşıma kapasitesini yükseltebileceğine işaret ediyor. En büyük yeni gemiler kapasite artışına damga vuruyor: en az 18.000 teu'luk 291 gemi siparişte ve bunlar 6,06 milyon teu'yu temsil ediyor. Sea-Intelligence, 2027-2030 arasında çeyrek başına ortalama 1 milyon teu teslimat öngörüyor; bu, son dönemdeki tarihsel düzeylerin belirgin biçimde üzerinde.
Roach, "Bu yalnızca filo büyümesinin hikâyesi değil. Bu bir filo yer değiştirmesi hikâyesi" diyerek büyük yeni gemilerin daha fazla kaydırmayı tetikleyeceğini, daha büyük gemileri bugün küçük gemilerin hizmet verdiği hatlara iteceğini söyledi. Küresel konteyner filosunun 2030'a kadar yaklaşık yüzde 50 büyümesi beklenirken bu kaymanın etkisi daha da hissedilebilir.
Değişen filo yapısı charter piyasası kazançları üzerindeki baskıyı da artırabilir. Roach, charter kazançlarının bu yıl zirve yaptığını, 2027'nin düşüşün başlangıcı olacağını düşünüyor. "Baskı 2028'de daha belirgin hale gelmeli, piyasa 2029'da dip yapmadan önce" diyen Roach'a karşılık Xeneta baş analisti Peter Sand, charter kazançlarının baskı altına gireceğini ancak piyasada çöküş beklemediğini söyledi. Sand, tonaj sağlayıcılarının son yıllarda daha disiplinli davrandığını ve bunun olası bir düşüşün şiddetini sınırladığını savundu; kiralanan tonajın armatörlerin operasyonel kapasitesinin yaklaşık yarısını oluşturduğunu da not etti.
Alphaliner'de hat stratejisi başkan yardımcısı Jan Tiedemann ise daha uzun ticaret yollarının, yavaş seyretmenin ve gelişmekte olan piyasalarda artan tüketimin ek kapasitenin bir kısmını emebileceğini belirtti. Tiedemann, yükselen yakıt ve emisyon maliyetleri, liman kısıtları ve ticaret dengesizliklerinin tonaj ihtiyacını artıran etkenler olduğuna dikkat çekti.
