Rize’den Türkiye ekonomisine katkı sağlaması beklenen yeni bir yerli üretim modeli hayata geçiyor. ÇAYKUR’un geliştirdiği Çaykopit, çay işlenirken açığa çıkan lifli atıkları modern tarımın temel girdilerinden birine dönüştürüyor. Böylece hem çevreye hem de ülke ekonomisine katkı sunacak stratejik bir ürün ortaya çıkıyor.
“Dövizi Türkiye İçinde Tutmak” Hedefleniyor
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, projenin amacını yurt dışına giden dövizi Türkiye içinde tutmak olarak özetliyor. Yerli kaynaklarla ithalatın yerine geçmeyi amaçlayan proje bu yönüyle önemli bir potansiyel taşıyor. Ürünün ticarileşmesi ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, ithal yetiştirme ortamlarına harcanan kaynağın azaltılması ve tarımsal üretimde yerli imkânlardan daha fazla yararlanılması hedefleniyor.
Seracılık Büyüdükçe Kokopite İhtiyaç Artıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye, örtü altı tarım alanı büyüklüğünde dünyada dördüncü, Avrupa’da ise İspanya’nın ardından ikinci sırada bulunuyor. Seracılık alanındaki büyüme de devam ediyor. 1995 yılında yaklaşık 363 bin dekar olan toplam örtü altı tarım alanı, 2024’te 776 bin dekara çıktı. Aynı dönemde plastik sera alanında yüzde 317’lik artış yaşandı.
Seracılıktaki bu büyüme, topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına olan talebi de artırıyor. Bu ürünlerin başında, Hindistan cevizi kabuğunun lifli kısmından elde edilen ve bitki köklerinin gelişimini destekleyen kokopit geliyor. Hindistan cevizinin yoğun olarak üretildiği ülkelerden ithal edilen kokopit, Türkiye’deki sera üreticileri için kritik bir girdi konumunda.
Atık Katma Değerli Ürüne Dönüşüyor
Çaykopit, bu ithal girdinin yerine kullanılabilecek yerli bir seçenek sunarak her yıl yurt dışına ödenen dövizin ülkede kalmasına katkı sağlayabilecek. Proje aynı zamanda tarımsal atıkların katma değerli bir ürüne dönüştürülmesine ve döngüsel ekonominin güçlenmesine de destek olacak.
Üniversiteler ve ÇAYKUR Ortak Çalışıyor
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nin yürütücülüğünü üstlendiği çalışmalar; ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi iş birliğiyle sürdürülüyor. Çalışmalarla Çaykopit’in standartlarının belirlenmesi ve ürünün ticarileştirilmesi hedefleniyor.
