Japonya’da ücretlerin beşinci ayda da yüzde 3’ün üzerinde artması ve enflasyon baskısının güçlenmesi yeni faiz artışı ihtimalini destekledi.
Ancak hizmet sektöründe talebin zayıflaması, BOJ’un önündeki kararı zorlaştırdı.Japonya ekonomisinden aynı sabah gelen üç veri, merkez bankasının faiz yolunu daha karmaşık hale getirdi. Ücret ve fiyat baskıları sıkılaşmayı desteklerken hizmetlerdeki talep kaybı, büyüme tarafındaki riski yeniden öne çıkardı.Ücretlerde yüzde 3’ün üzerindeki seri devam ettiJaponya’da çalışanlara yapılan nominal ödemeler haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 arttı.
Mayıs ayındaki artış da yüzde 3,3 olarak güncellendi.Böylece ücret artışının yüzde 3’ü aştığı dönem beş aya çıktı.
Japonya Merkez Bankasının kalıcı enflasyon açısından yakından izlediği temel ücretlerdeki artış da yüzde 3,4 olarak gerçekleşti.İkramiye, fazla mesai ve örneklem değişikliklerinin etkisini dışlayan gösterge, tam zamanlı çalışanlarda yüzde 2,9 yükseldi.
Veriler, şirketlerin yıllık ücret görüşmelerinde kabul ettiği zamların çalışanların düzenli gelirlerine yansımaya devam ettiğini gösterdi.Reel ücretlerde altı aylık yükselişEnflasyondan arındırılmış reel ücretler haziranda yüzde 1,7 arttı.
Böylece çalışanların satın alma gücündeki yükseliş altıncı aya taşındı ve 2021’den bu yana en uzun kesintisiz artış dönemi oluştu.Reel ücretlerin pozitif kalması, hane halkı harcamalarının desteklenmesi açısından önem taşıyor. Ücret artışlarının tüketimi canlandırması halinde şirketlerin maliyet artışlarını fiyatlara yansıtması daha kolay hale gelebilir.Bu mekanizma, Japonya Merkez Bankasının uzun süredir sağlamaya çalıştığı ücret ve fiyat artışı döngüsünün güçlendiğine işaret ediyor.
Ancak hizmet sektöründen gelen son veriler, tüketimdeki toparlanmanın her alanda aynı güçte olmadığını gösterdi.BOJ tutanaklarında daha hızlı faiz artışı çağrısıJaponya Merkez Bankasının haziran toplantısına ilişkin tutanaklar, kurul içinde faiz artışlarının hızlandırılmasını isteyen üyeler bulunduğunu ortaya koydu.İki kurul üyesi, yüzde 1’e çıkarılan politika faizinin ekonomiyi ne hızlandıran ne de yavaşlatan nötr faiz seviyesine daha hızlı yaklaştırılması gerektiğini savundu.Üyelerden biri Japonya’daki nötr faizin yüzde 2 civarında olabileceğini belirtirken faiz kararlarının birkaç aylık aralıklarla değerlendirilmesini önerdi.Haziran toplantısında politika faizi yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkarılmış ve 31 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
Karar yediye karşı bir oyla alınırken BOJ Başkanı Kazuo Ueda toplantıya katılmamış, oturuma Başkan Yardımcısı Ryozo Himino başkanlık etmişti.Enflasyonun yılın ikinci yarısında yükselmesi bekleniyorTutanaklarda bazı üyeler, şirketlerin geniş bir ürün grubunda fiyat artışına hazırlanması nedeniyle tüketici enflasyonunun mali yılın ikinci yarısında yeniden yükselebileceğini değerlendirdi.Hükümetin enerji maliyetlerini azaltmaya yönelik destekleri, yılın ilk bölümünde tüketici fiyatlarındaki yükselişi sınırladı.
Ancak Orta Doğu’daki gerilimin enerji ve taşıma maliyetlerini artırması, şirketler üzerindeki baskıyı büyüttü.BOJ, ham petrol fiyatlarındaki artışın şirketler arasındaki işlemlere hızlı biçimde yansıdığını ve bu etkinin daha geniş bir ürün grubunda tüketici fiyatlarına taşınabileceğini belirtti.Orta ve uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yükselmesi de fiyat artışlarının geçici olmaktan çıkabileceği yönündeki kaygıları güçlendirdi.Hizmet sektöründe büyüme hız kestiÜcret ve enflasyon verileri faiz artışını desteklerken hizmet sektöründen daha zayıf bir tablo geldi.Japonya hizmet sektörü satın alma yöneticileri endeksi temmuzda 52,2’den 51,2’ye geriledi.
Endeks 50 puanın üzerinde kalarak sektörün büyümeyi sürdürdüğünü gösterse de nihai rakam 51,9 olan öncü tahminin altında kaldı.Yeni işlerdeki artış son iki yılın en düşük seviyesine inerken yurt dışından gelen hizmet talebi dördüncü ay üst üste azaldı.
Dış talepteki düşüş hızı mayıs ve haziran aylarına göre sınırlı kaldı.İmalat ve hizmet sektörlerini birlikte ölçen bileşik endeks ise 52,8’den 52,7’ye geriledi. İmalat tarafındaki güçlü görünüm, hizmet sektöründe yaşanan yavaşlamanın ekonominin geneline daha sert biçimde yansımasını önledi.Şirketler maliyeti müşteriye yansıtıyorHizmet şirketlerinin karşılaştığı girdi maliyetleri, haziranda görülen dört yılın zirvesine yakın seyretti.Şirketler artan personel giderlerini, enerji fiyatlarını, zayıf yenin ithalat maliyetlerine etkisini ve Orta Doğu’daki çatışmanın lojistik üzerindeki baskısını temel nedenler arasında gösterdi.Hizmet sağlayıcıların müşterilerine uyguladığı fiyatlardaki artış, Nisan 2014’ten bu yana en hızlı düzeye ulaştı. Şirketlerin kâr marjlarını korumak için maliyetleri satış fiyatlarına daha fazla aktardığı görüldü.Talebin zayıfladığı bir dönemde fiyatların hızla artırılması, BOJ açısından önemli bir ikilem oluşturuyor.
Faizlerin yükseltilmesi enflasyonu kontrol edebilir ancak tüketim ve hizmet talebindeki yavaşlamayı derinleştirebilir.Yeni faiz artışı için eylül ihtimali masadaBOJ, temmuz ayının sonundaki toplantısında politika faizini yüzde 1 seviyesinde tuttu ancak enflasyon ve ücret görünümüne bağlı olarak faiz artışlarının sürebileceği mesajını korudu.Haziran ücretlerinin güçlü gelmesi ve şirketlerin fiyat artışlarını hızlandırması, yıl bitmeden yeni bir faiz artışı yapılması ihtimalini destekliyor.
Eylül toplantısı, piyasalarda olası adım için öne çıkan tarihlerden biri olarak değerlendiriliyor.Buna karşılık hizmet talebinin zayıflaması ve dış siparişlerin düşmesi, bankanın aceleci davranmasını engelleyebilir.
Bir sonraki karar açısından ücret artışlarının tüketime ne ölçüde yansıdığı ve enerji maliyetlerinin enflasyonu ne kadar yukarı taşıdığı belirleyici olacak.Yen ve küresel piyasalar da etkilenecekBOJ’un yeni bir faiz artışına yaklaşması Japon yenini destekleyebilir.
Yenin güçlenmesi ithal enerji ve gıda maliyetlerini düşürerek enflasyon baskısını sınırlayabilir.Ancak daha yüksek Japon faizleri, düşük maliyetle yen borçlanarak başka ülkelerdeki yüksek getirili varlıklara yönelen yatırımcıların pozisyonlarını azaltmasına da yol açabilir.Bu nedenle Japonya’dan gelen ücret ve enflasyon verileri yalnızca ülke ekonomisi açısından değil, küresel tahvil, döviz ve hisse piyasalarındaki para akımları açısından da yakından izlenecek.
