Bosna Hersek'te 1992-1995'teki savaşta kuşatma altında tutulan başkent Saraybosna'nın "dünyaya açılan" tek kapısı , 32 yıl önce faaliyete girdi.Bosna Hersek'in, 1 Mart 1992'deki referandumda bağımsız bir devlet olmasının ardından 5 Nisan 1992'de Sırp birlikler tarafından kuşatılan Saraybosna, 3,5 yıl süren, geride büyük acılar ve kötü hatıralar bırakan kanlı bir savaşa tanıklık etti.Saraybosnalıların "özgür dünyaya açılan kapısı" haline gelen ve , Umut Tüneli'ni anlattı.Kolar, dedesinin İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, sahip oldukları evi yaptırdığını ve o tarihten sonra burada yaşadıklarını ifade ederek, evlerinin savaşın hemen başında yakılarak zarar gördüğünü söyledi.Yangının ardından aynı mahalledeki başka bir eve taşındıklarını belirten Kolar, evlerinin tamamen yıkılmaması adına çok emek harcadıklarını kaydetti.Kolar, "Biz o zamanlarda buraya bir tünel yapılacağını biliyorduk.
Evimizi ve arsamızı vermemizi talep edenler arasında tünel projesinin mühendisi Nedzad Brankovic ile Aliya İzetbegoviç'in oğlu Bakir İzetbegoviç de bulunuyordu." ifadelerini kullandı.Babasının, evlerini ve arsalarını ARBİH'in kullanımına verdiğini kaydeden Kolar, tünel inşaatının başladığını, babasının da kazı işlerinde bulunduğunu, sürecin 4 ay 4 gün sürdüğünü ve kendisinin bu süre zarfında cephede olduğunu belirtti.Kolar, evlerine 1993'ün sonlarına doğru tekrar döndüklerini, ninesi ve anne babasıyla bir süre daha burada yaşamaya devam ettiklerini anlattı.Umut Tüneli'nin Bosna Savaşı için büyük önem taşıdığını ve yüzbinlerce insanın hayatta kalmasına imkân sağladığını belirten Kolar, şöyle konuştu:Kolar, evin bugün Saraybosna Kantonu Anıt Fonu'na ait olduğu dile getirerek, dedi.Tünel hakkındaki bilgilerin korunması gerektiğine işaret eden Kolar, her gün yüzlerce ziyaretçinin tünele gelerek yaşananlar hakkında bilgi aldığını söyledi.den biri olan Velid Softic, bölgede "gizli bir görev" için insanların arandığını ve bunun tünel kazımı olduğunu daha sonradan anladıklarını ifade etti.Softic, "Ben de bu kişiler arasında yer aldım. ve büyük bir heyecanla tüneli kazmaya başladık. İlk olarak günde 2 vardiya halinde çalışıyorduk, sonraları ise vardiyalar 3'e, 4'e çıktı." diye konuştu.Kazı çalışmalarının başlangıçta iyi gittiğini anlatan Softic, belirtti.Softic, kazma işlemine yağmur yağdığında ara vermek zorunda kaldıklarını dile getirerek, "O zamanlar 40 yaşındaydım, gençtim. Çok düşünmüyordum, bizim için en önemlisi bu tünelin açılması ve diğer bölge ve şehirlerle bağlantının sağlanmasıydı." diye konuştu.Tünelin kazım işleminin tamamlandığı anı o günkü heyecanla anlatan Softic, şunları kaydetti:Softic, tünel projesinin kendisi için çok önemli olduğunu vurgulayarak, genç nesillerin, özgür bir ülkede yaşayabilmelerine olanak sağlayanları ve yaşananları unutmamaları gerektiğini söyledi.Bosna Savaşı (1992-1995) sırasında, savaş sürecinde sembol haline gelen yerlerin başında bulunuyor.Saraybosna Havalimanı'nın altından geçen 800 metre uzunluğunda, 1 metre genişliğinde ve 160 santimetre yüksekliğindeki tünel, 4 ay 4 gün süren kazı çalışmalarının ardından 30 Temmuz 1993'te tamamlandı.
