ABD'nin eski Dışişleri Bakan yardımcısı Philip Rieker, Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakatının Girit'in güneyinde yürütülecek hidrokarbon aramalarında sıkıntı yaratabileceğini değerlendirdi. Rieker, Ankara'nın Mısır'la da benzer bir deniz sınırı anlaşmasına gitmeyi isteyebileceğini belirtti.
Yunanistan'da yayın yapan Kathimerini'nin haberine göre Rieker, mutabakatın Girit açıklarındaki aramaları etkileyip etkilemeyeceği sorusuna karşılık "Sıkıntı yaratabilir, ancak bunun meşru ticari aramalara karşı otomatik bir veto haline gelmemesini umuyorum" dedi. Rieker, ABD'nin ve Amerikan şirketlerinin çıkarının Doğu Akdeniz'de enerji çeşitliliğinin ve yatırımların ilerletilmesinde olduğunu, bölgenin jeopolitik çatışma alanı değil enerji işbirliği sahası olması gerektiğini söyledi.
Rieker, 2019'daki mutabakatın deniz sınırlarını belirlemeyi amaçladığı için tartışmalı olduğunu, o dönem Yunanistan dahil başka ülkelerin meşru menfaatlerinin ve olası deniz haklarının göz ardı edildiği endişelerinin bulunduğunu anlattı. İki taraflı bir anlaşmanın, yalnızca imzalandığı ya da onaylandığı için üçüncü ülkelerin meşru haklarını ortadan kaldıramayacağını savunan Rieker, bir deniz sınırının tek taraflı onayla dayatılamayacağını ifade etti.
Rieker, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 21 Ekim'deki ilk açıklamasında mutabakatı kınamaması ve meşruiyeti konusunda net tavır almamasına karşılık 25 Ekim'deki ikinci açıklamada mutabakatın bölgede gerginliğe yol açtığının, "yapıcı olmadığının ve provokatif olduğunun" vurgulanmasını da değerlendirdi. İkinci açıklamanın ABD tutumunun değişmediğini açıkça ortaya koyduğunu belirten Rieker, aradaki metnin öncekine yalnızca daha fazla açıklık getirdiğini söyledi.
Kaynağın aktardığına göre Rieker, Yunanistan, Kıbrıs, Mısır, Bahreyn ve BAE'nin Birleşmiş Milletler'de ortak açıklamayla anlaşmayı kınamasının ardından diplomatik baskının mutabakatı askıya alıp alamayacağı sorusuna temkinli yaklaştı. Diplomatik baskının önemli olduğunu ancak neyi başarabileceği konusunda gerçekçi olunması gerektiğini belirten Rieker, asıl meselenin bu baskının hidrokarbon aramalarını durdurup durduramayacağı olduğunu kaydetti.
Rieker, Türkiye'nin Mısır'la benzer bir deniz anlaşması imzalayıp imzalamayacağı sorusuna "Elbette bu bir olasılık" yanıtını verdi. Bunun Mısır'ın kabul edip etmemesine bağlı olduğunu ve ayrı bir mesele oluşturduğunu belirten Rieker, Türkiye'nin yıllar süren siyasi anlaşmazlıkların ardından Mısır'la ilişkilerini düzeltmek için çaba harcadığını, deniz meselelerinin bu sürecin parçası olabileceğini söyledi.
