Süleymancılar, Süleyman Hilmi Tunahan’ın öğrencileri ve oluşturduğu Kur’an eğitimi halkaları etrafında şekillenen Türkiye merkezli dini bir topluluk olarak tanımlanıyor. Sünni-Hanefi çizgideki yapının tasavvufi kökleri Nakşibendiliğin Müceddidiyye geleneğine uzanıyor. Cemaatin gelişiminde özellikle Kur’an eğitimi, öğrenci yetiştirme ve yurt faaliyetleri öne çıkıyor.
SÜLEYMANCILAR İSMİ NEREDEN GELİYOR?
“Süleymancılar” adı, Süleyman Hilmi Tunahan’ın isminden geliyor. Ancak bu ifade topluluğun kendi tercih ettiği bir tanımlama olarak öne çıkmıyor. Cemaat mensuplarının kendilerini daha çok “Süleyman Efendi’nin talebeleri” veya “Süleymanlılar” şeklinde tanımladığı belirtiliyor.
“Süleymancı” ifadesinin özellikle 1950’li ve 1960’lı yıllarda Tunahan’ın kurslarından yetişenlerle İmam Hatip okullarında eğitim gören din görevlileri arasındaki rekabet döneminde yaygınlaştığı aktarılıyor.
SÜLEYMAN HİLMİ TUNAHAN KİMDİR?
Cemaatin manevi kurucu figürü olan Süleyman Hilmi Tunahan, 1888 yılında bugün Bulgaristan sınırları içerisinde kalan Silistre/Razgrad bölgesindeki Ferhatlar köyünde doğdu. 1907’de İstanbul’a gelen Tunahan, medrese eğitiminin ardından 1913 yılında icazet aldı ve müderrislik yaptı.
Tasavvufi eğitiminde Nakşibendiyye’nin Müceddidiyye kolunun etkisi bulunan Tunahan, özellikle öğrenci yetiştirmeye ve dini eğitime ağırlık verdi. 16 Eylül 1959’da hayatını kaybeden Tunahan, İstanbul’daki Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.
SÜLEYMANCILAR NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Süleymancı cemaatinin ortaya çıkışında din eğitimi faaliyetleri belirleyici oldu. 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ve medreselerin eğitim sistemindeki konumunun sona ermesinin ardından Tunahan müderrislik görevinden ayrıldı.
Tunahan, özellikle 1930’lu ve 1940’lı yıllarda küçük gruplara Kur’an ve dini ilimler öğretmeye başladı. İstanbul’daki cami odaları ve evlerde oluşturulan ders halkalarının çevresinde zamanla öğrenci merkezli bir topluluk meydana geldi.
SÜLEYMANCILAR NASIL BÜYÜDÜ?
Cemaat açısından 1950’li yıllar önemli bir genişleme dönemi oldu. 1951 yılında İstanbul Çamlıca’da yaklaşık 25 öğrencinin bulunduğu ilk yatılı Kur’an kursu açıldı. Daha sonra İstanbul’un farklı bölgelerinde yeni eğitim halkaları oluşturuldu ve yetiştirilen öğrenciler Anadolu’nun farklı şehirlerine gönderildi.
Cemaat kaynaklarında 1950-1956 döneminde yaklaşık 70 olan kurs sayısının 1956’da yaklaşık 400’e, 1960’a doğru ise 1000’in üzerine çıktığı ileri sürülüyor. Bu rakamlar cemaat kaynaklarında yer alan tarihsel veriler niteliği taşıyor.
SÜLEYMANCILAR TARİKAT MI, CEMAAT Mİ?
Süleymancılar ağırlıklı olarak dini cemaat olarak tanımlanıyor. Yapının dini ve tasavvufi kökleri ise Nakşibendiyye-Müceddidiyye geleneğine dayanıyor. Bu nedenle yapı için “Nakşibendi kökenli bir cemaat” tanımlaması öne çıkıyor.
Topluluğun temel dini çizgisinde Sünni İslam ve Hanefi mezhebi bulunuyor. Tasavvufi anlayışında ise Nakşibendiyye’nin Müceddidiyye kolunun etkisi görülüyor.
SÜLEYMANCILAR NASIL ÖRGÜTLENİYOR?
Yapının tek bir açık merkezden ziyade farklı dernekler, eğitim kuruluşları ve öğrenci yurtları üzerinden geliştiği belirtiliyor. Cemaat mensupları 1966 yılında Kur’an Kursları Kurma, Koruma ve İdame Ettirme Dernekleri Federasyonu’nu kurdu.
1971’den sonraki mevzuat değişikliklerinin ardından faaliyetlerin önemli bir kısmı öğrenci yurtlarına yöneldi. Yapıda liderden il ve yerel sorumlulara uzanan hiyerarşik bir düzen bulunduğu, cemaat içi disiplin ve bağlılığın güçlü olduğu ifade ediliyor.
SÜLEYMANCILARIN EN ÖNEMLİ FAALİYET ALANI NEDİR?
Cemaatin öne çıkan faaliyet alanını öğrenci eğitimi ve barınması oluşturuyor. Kur’an kurslarıyla başlayan yapılanma, özellikle 1970’lerden sonra ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerine yönelik yurt ve pansiyon faaliyetlerine ağırlık verdi.
Öğrenci yurtlarının yanı sıra kütüphane, etüt salonu ve çeşitli eğitim imkânları da oluşturuldu. Fazilet Takvimi, Yedi Kıta ve İnsan ve Hayat gibi yayınlar da uzun yıllardır cemaatle ilişkilendiriliyor.
SÜLEYMANCILAR YURT DIŞINDA VAR MI?
Süleymancı yapılanmanın faaliyetleri Türkiye ile sınırlı değil. Türkiye’den Almanya’ya işçi göçünün ardından cemaat mensupları Avrupa’da dini ve eğitim faaliyetleri yürütmeye başladı. 1973 yılında Köln’de İslam Kültür Merkezi kuruldu ve sonraki yıllarda benzer merkezler Avrupa’nın farklı ülkelerine yayıldı.
Almanya’da faaliyet gösteren Verband der Islamischen Kulturzentren (VIKZ) bünyesinde yaklaşık 300 bağımsız cemaat ve eğitim derneğinin bulunduğu belirtiliyor. Bu sayı yalnızca Almanya’daki yapılanmayı ifade ediyor ve cemaatin dünya genelindeki toplam mensup sayısını göstermiyor.
SÜLEYMANCILARIN LİDERLERİ KİMLER?
Cemaatte liderlik, Süleyman Hilmi Tunahan’ın 1959’daki ölümünden sonra büyük ölçüde ailesi ve yakın çevresi içerisinde devam etti. Tunahan’ın ardından damadı Kemal Kacar, yapının başındaki en etkili isim oldu ve 2000 yılındaki ölümüne kadar liderliği sürdürdü.
Kemal Kacar’ın ardından Arif Ahmet Denizolgun liderliği üstlendi. Denizolgun’un 2016 yılında hayatını kaybetmesinden sonra cemaatin lideri olarak Alihan Kuriş kabul edildi. Böylece liderlik sıralaması Süleyman Hilmi Tunahan, Kemal Kacar, Arif Ahmet Denizolgun ve Alihan Kuriş şeklinde ilerledi.
SÜLEYMANCILAR NEDEN KAPALI KUTU OLARAK TANIMLANIYOR?
Cemaatin liderlerinin medyada sınırlı şekilde görünmesi, merkezi yönetimin kamuoyuna düzenli açıklamalar yapmaması ve yapının üye sayısı ile mali yapısına ilişkin ayrıntılı verilerin yayımlanmaması, Süleymancıların kapalı bir topluluk olarak değerlendirilmesine neden oluyor.
Bu yapı nedeniyle cemaatin günümüzde tam olarak kaç mensubu, derneği, yurdu veya şirketi bulunduğuna ilişkin kesin bir rakam vermek mümkün değil.
SÜLEYMANCILAR 13 AĞUSTOS 2026’DA NEDEN GÜNDEME GELDİ?
Süleymancılar, 13 Ağustos 2026’da Alihan Kuriş’e yönelik soruşturma nedeniyle yeniden gündeme geldi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, Kuriş’in liderliğini yaptığı ileri sürülen yapılanmaya ilişkin suç örgütü kurma ve yönetme, örgüt üyeliği, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık ve Vergi Usul Kanunu’na muhalefet suçları yönünden inceleme yürütülüyor.
Soruşturma kapsamında çeşitli şirketlerin mali hareketleri de incelemeye alındı. Alihan Kuriş’in de aralarında bulunduğu 30 kişi gözaltına alındı. Hakkında işlem yapılan toplam şüpheli sayısı ise 49 olarak belirtildi.
Kuriş ve diğer şüphelilere yöneltilen suçlamalar, devam eden soruşturma kapsamındaki isnatlar niteliğini taşıyor. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmadığı sürece bu isnatlar kesinleşmiş suç olarak değerlendirilemez. Soruşturmanın odağında ise cemaatin dini faaliyetlerinin tamamından ziyade iddia edilen mali ve ekonomik yapılanma bulunuyor.
Süleymancılar, kökleri Süleyman Hilmi Tunahan’ın Kur’an eğitimi faaliyetlerine uzanan, öğrenci yetiştirme ve yurt çalışmalarıyla Türkiye’de yaygınlaşan dini bir cemaat olarak varlığını sürdürüyor. Yapının liderliği ise 2016 yılından bu yana Alihan Kuriş ile ilişkilendiriliyor.
