İran'da idam cezası bekleyen boksör ve siyasi tutuklu Mohammad Javad Vafaei Sani, Londra'da düzenlenen törende Magnitsky insan hakları ödülünü kabul etti. 31 yaşındaki Vafaei Sani, İran'ın kuzeydoğusundaki Vakilabad Cezaevi'nden gönderdiği yazılı mesajda, "özgür bir İran hayali kurmanın 'suçuyla' hapse atılan, işkence gören, tehdit edilen ya da idama mahkûm edilen herkes adına" ödülü aldığını belirtti.
Vafaei Sani mesajında rejimin kendilerinden tövbe, televizyonda itiraf ve teslimiyet istediğini söyleyerek, "Asla teslim olmayacağız, asla aşağılanmaya boyun eğmeyeceğiz" ifadesini kullandı. Boksör, "İran halkı özgür olana kadar zulmün önünde eğilmeyeceğim" dedi.
Uluslararası Af Örgütü'ne göre Vafaei Sani, 2019'daki ülke çapındaki demokrasi protestolarına katıldığı için 2020'de tutuklandı ve İran Halkın Mücahitleri Örgütü'nü (MEK) desteklemekle suçlandı. "Yeryüzünde bozgunculuk" suçundan mahkûm edilen boksör, "son derece adaletsiz bir yargılamanın" ardından Eylül 2024'te üçüncü kez idam cezasına çarptırıldı. Yüksek mahkeme bu cezayı 4 Ekim 2025'te onadı. Vafaei Sani tutuklandığından bu yana işkence gördü ve uzun süreler hücre hapsinde tutuldu.
Magnitsky Adalet Vakfı Başkanı ve ödül komitesi başkanı Sir William Browder, Vafaei Sani'nin durumunun rejime karşı çıktığı için idamla karşı karşıya kalan birçok İranlının durumunu yansıttığını söyledi. Browder, "En önemlisi, Mohammad Javad hâlâ hayatta" dedi ve "Dünya her dikkat gösterdiğinde onu sessizce öldürmek zorlaşıyor" diye ekledi.
Hengaw İnsan Hakları Örgütü'ne göre İran'da 2026'nın başından bu yana en az 710 kişi idam edildi; bunların 79'u siyasi ve dini tutuklu. Örgütün Ekim raporunda, Ocak protestolarında gözaltına alınanlara verilen en az 106 idam cezası belgelendi; bunlardan 35'i infaz edildi. Vafaei Sani'nin tutulduğu Vakilabad Cezaevi'nde protestolarla bağlantılı beş kişi idam edildi, 15 kişi de idam cezası bekliyor.
Human Rights for Sport'un kurucusu Zohreh Abdollahkhani, ülkede rol model sayılan tutuklu sporcular için endişelerin arttığını belirterek, "Şu anda Vafaei Sani dahil idam riski taşıyan yedi sporcumuz var" dedi. Dağcı Ali-Sina Mostafavi, hükümet karşıtı protestoların ardından 14 Ekim'de idam edildi. Onu, aynı ayın başında öldürülen tekvandocu Siavash Jamshidi Kheirabadi ve Mayıs'ta asılan karma dövüş sporcusu Gholamreza Khani Shakarab izledi.
Magnitsky ödülleri, Rus avukat Sergei Magnitsky'nin adını taşıyor. Magnitsky, hükümet yolsuzluğunu ortaya çıkardıktan sonra Rus polisinin gözaltısında hayatını kaybetmişti. Ödüller 2015'ten bu yana insan hakları alanında çalışan gazeteci, siyasetçi ve aktivistlere veriliyor.
