Bitlis’te ivesi koyunlarında genetik ıslah çalışması:
Bitlis’in Ahlat ilçesinde, küçükbaş hayvancılık potansiyelini artırmayı amaçlayan kapsamlı bir genetik ıslah projesi hayata geçirildi. Cihan Timrus’a ait ivesi koyun işletmesinde yürütülen çalışmada, Şanlıurfa’daki TİGEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi’nden getirilen damızlık koçlar sürüye dahil edildi ve çiftleşme süreci başlatıldı. Projeye Bitlis Eren Üniversitesi Veterinerlik Bölümü Öğretim Görevlisi Cercis Atahan Atli bilimsel danışmanlık sağlıyor.
Projenin kapsamı ve hedefleri:
Çalışma 24 aylık plan çerçevesinde ilerleyecek ve temel hedefler arasında et ve süt veriminin artırılması, ikizlik oranının yükseltilmesi ve genetik açıdan üstün hayvanların tespiti yer alıyor. Elde edilecek kuzuların damızlık olarak değerlendirilmesiyle işletmede elit bir sürü oluşturulması amaçlanıyor. Proje saha uygulamalarını Oltuyazı köyündeki mevcut sürü üzerinde gerçekleştiriyor.
Küçükbaş hayvan yetiştiricisi Cihan Timrus, işletmedeki sürünün özel ve elit olduğunu belirterek, “Yanımızdaki sürü özel ve elit bir sürü. Bu sürünün tamamını elden geçirerek yeni bir sürü oluşturduk. Koçlarımızı Ceylanpınar TİGEM’den getirerek işletmemize kattık” dedi. Timrus, kan tazeleme ile daha verimli bir sürü oluşturmayı hedeflediklerini ve projede başarılı olacaklarına inandıklarını söyledi.
Bilimsel yöntemler ve beklentiler:
Projenin bilimsel yönünü anlatan Cercis Atahan Atli, geleneksel seleksiyon yöntemlerinin yanı sıra modern moleküler genetik yaklaşımların da kullanıldığını vurguladı. Atli, ekonomik açıdan önemli özelliklerle ilişkili genetik belirteçlerin kullanılmasına dayanan İşaretleyici Destekli Seleksiyon (MAS) yönteminin, üstün bireylerin erken dönemde tanımlanmasında etkin olduğunu belirtti.
Atli, “Burada özellikle işletmemizin genetik ilerlemesini artırmak amacıyla bilimsel bir çalışma yapmayı planlıyoruz. Hayvanlarımız üzerinde yaklaşık 5 yıldır doğal seleksiyon yoluyla seçilim çalışmaları yürütülüyor. Hayvanlarımızın bölgeye adaptasyonu tamamlanmış durumda. Şimdi ise genetik belirteçler ve işaretleyici destekli seleksiyon yöntemiyle araştırmalar yaparak daha iyi ve elit bir sürü oluşturmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
Projede takip edilecek başlıca göstergeler arasında et ve süt verimi, ikizlik oranı, yavru sağkalımı ve seçilen genetik belirteçlerin frekansındaki değişim yer alıyor. Bu verilerle işletmedeki genetik ilerlemenin hızlandırılması ve elde edilen damızlıkların bölge hayvancılığına katkı sağlaması hedefleniyor. Projenin sonuçlarının, bölgedeki küçükbaş üreticileri için uygulama örneği oluşturması bekleniyor.
Çalışmanın yürütücüleri, projenin bölge hayvancılığına ve Bitlis’e hayırlı olmasını dileyerek, elde edilecek kazanımların sürü yönetimi ve genetik iyileştirme uygulamalarına yol gösterici olacağını ifade ettiler.
Bitlis’te ivesi koyunları için genetik ıslah projesi başlatıldı
