Tarihi yapı ve güncel durumu:
Bursa‘nın İznik ilçesinde, Roma İmparatoru Hadrianus döneminden (M.S. 117-138) günümüze ulaşan ve yaklaşık 1 kilometre uzunluğunda olduğu belirtilen tarihi su kemeri, ciddi bir koruma sorunu yaşıyor. Abdulvahap Yolu üzerinde yer alan bu yapı, yakın tarihe kadar bölgenin su ihtiyacında rol oynamış ve yerel mimari mirasın önemli örneklerinden biri olarak kabul edilmişti.
Ancak son dönemlerde yapının farklı bölümlerinde parça parça çökmeler gözlemleniyor. Taş ve tuğla blokların yerinden oynamasıyla meydana gelen kırılmalar, kemerin bütünlüğünü tehdit eder hale geldi. Uzun dönemli bakım eksikliği, yapının maruz kaldığı doğal etkiler ve insan kaynaklı ihmaller, bozulmayı hızlandıran başlıca etkenler olarak öne çıkıyor.
Hasara neden olan etkenler:
En dikkat çekici yıkım nedeni olarak, kontrolsüz biçimde büyüyen ağaç kökleri gösteriliyor. Köklerin taşların arasına sızması ve uyguladığı basınç, yapı elemanlarının yerinden oynamasına yol açıyor. Bu mekanik bozulma, yağış, don olayları ve yerel toprak hareketleriyle birleşince su kemerinin çeşitli bölümlerinde çökmeler ve parçalanmalar oluşuyor. Uzun süreli temizleme ve bakım yapılmaması, küçük hasarların zaman içinde büyümesine zemin hazırlıyor.
Bölge halkı ve korunma talepleri:
İznik sakinleri ve tarih meraklıları, söz konusu yapının 2 bin yıllık bir miras olduğunu vurgulayarak yetkililere çağrıda bulundu. Talep edilen önlemler arasında alanın temizlik ve bakımının yapılması, ağaç köklerinin kontrol altına alınması ve gerekli restorasyon çalışmalarının başlatılması bulunuyor. Vatandaşlar, yapı daha fazla zarar görmeden koruma altına alınmasını istiyor.
Uzman görüşleri ve resmi açıklamalar henüz kamuoyuyla detaylı biçimde paylaşılmamış olsa da, bölgedeki mirasın korunması için acil müdahale gerektiği konusunda ortak bir kanı oluşmuş durumda. Tarihi su kemerinin doğru yöntemlerle temizlenmesi ve güçlendirilmesi, yapının gelecek nesillere aktarılmasında belirleyici olacak.
Abdulvahap Yolu üzerindeki bu eser, hem yerel hem de daha geniş tarih bilinci açısından önem taşıyor; ihmalkarlığın devam etmesi durumunda, geri döndürülemez zararlar oluşabileceği uyarısı yapılıyor.
BURSA’NIN MEDENİYETLER İLÇESİ İZNİK’TE, ROMA İMPARATORLUĞU DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE ULAŞAN YAKLAŞIK 1 KİLOMETRE UZUNLUĞUNDAKİ TARİHİ SU KEMERİ, BAKIMSIZLIK VE İLGİSİZLİK NEDENİYLE YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA.
