Türkiye'nin taraf olduğu iki uluslararası sözleşme, deniz kaplumbağalarının korunmasında belirleyici rol oynuyor. Bern (Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması) ve Barcelona (Akdeniz'in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesi'nin Korunması) Sözleşmeleri kapsamında yürütülen çalışmaları DKMP Genel Müdürlüğü koordine ediyor. Caretta caretta-İribaş deniz kaplumbağası ve Chelonia mydas-Yeşil deniz kaplumbağası türlerini hedefleyen bu çalışmalar sayesinde her yıl binlerce deniz kaplumbağası denizlerle buluşuyor.
Deniz kaplumbağalarının dişileri, ömürlerinin neredeyse tamamını geçirdikleri denizlerden mayıs ve eylül ayları arasında ayrılarak yumurtlamak üzere karaya çıkıyor. Yerkürede yaklaşık 115 milyon yıldır varlığını sürdürdüğü tahmin edilen bu canlılar, çevre kirliliği, iklim değişikliği, sahillerin kontrolsüz kullanımı, ses ve ışık kirliliği gibi çok sayıda tehditle boğuşuyor. Söz konusu tehditler türlerin neslini tehlikeye atarken, koruma çalışmaları da bu türlerin devamlılığı açısından kritik bir işlev görüyor.
Bilimsel araştırmalar, deniz kaplumbağalarının korunması kapsamında 20 önemli yuvalama alanını ortaya koydu. Sahil şeritlerinde 2026 yılı boyunca DKMP Genel Müdürlüğünce sürdürülen izleme, koruma ve yuva tespit çalışmaları sonucu 7 bin 565 adet Caretta caretta ile bin 303 adet Chelonia mydas yuvası kayda geçti. Söz konusu yuvalardan çıkan 423 bin 640 adet Caretta caretta ve 104 bin 240 adet Chelonia mydas yavrusu, toplamda 527 bin 880 adet deniz kaplumbağası yavrusu olarak sahillerden denizlerle buluştu.
DKMP Genel Müdürü Kadir Çokçetin, koruma çalışmalarının önemine dikkati çekti. Çokçetin, "Genel Müdürlüğümüz uhdesinde yapılan çalışmalarla deniz biyoçeşitliliğimizin önemli türlerinden olan deniz kaplumbağalarının nesillerinin devamlılığına katkıda bulunuyoruz. İçinde bulunduğumuz yılın verileri de dahil olmak üzere son 6 yılda DKMP olarak 4 milyon 310 bin 832 adet bireyin denize kavuşmasını sağladık" ifadelerini kullandı.
Koruma çalışmaları sürerken kumsalları kullanan turistler, sanayiciler ve yöre halkı da kumsalı nasıl kullanacakları konusunda bilgilendiriliyor. Bu bilinçlendirme faaliyetlerine işaret eden Çokçetin, "Nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağalarının yarınlara ulaşması için gerekli tüm çalışmaları yapıyoruz. Yuva yapılan kumsalların kullanımı çok hassas olduğu için kumsalları kullanacak kitleler için bilinçlendirme çalışmalarına önem veriyoruz. Bu noktada vatandaşlarımızdan da destek bekliyoruz" dedi.
Çokçetin, yürütülen diğer faaliyetlere de değindi. Yuvalara kum altı ve kum üstü kafesleme yapıldığını, su altında kalan kafeslerin daha kuru kumul ortamlara taşındığını ifade eden Çokçetin, koruma çalışmalarının yanı sıra deniz kaplumbağalarının beslenme ve kışlama alanları gibi bilgilerin belirlenmesi amacıyla uydu vericiler takılarak takip edildiğini de sözlerine ekledi.
