İBB'nin pazarlık usulüyle yaptığı 94 milyon 815 bin 200 lira sözleşme bedelli "şerbetli tatlı alımı" işine dair Sayıştay Başkanlığının denetim raporunda bir dizi usulsüzlük sıralandı. Raporda işi alan yüklenicinin faaliyet merkezinin Muş olduğu, iş boyunca yalnızca bir sigortalı personelinin bulunduğu, yaklaşık maliyetin gerçekçi belirlenmediği ve alt yükleniciye kapalı olmasına karşın işin alt yükleniciden temin edildiği kaydedildi.
Yaklaşık maliyetin oluşturulmasında İBB'nin yalnızca 4 firmadan aldığı fiyat tekliflerini esas aldığı, ürünlerin bir önceki sözleşme fiyatlarının hesaba katılmadığı belirtildi. Teklif alınan firmalardan üçünün pazarlık usulü ihaleye davet edildiği, bunlardan ikisinin teklif verdiği aktarıldı.
Raporda, "Yapılan incelemede, pazarlık usulü ile yapılan alımlardaki fiyatların sonraki tarihli ihale fiyatlarıyla karşılaştırıldığında göreli yüksek bedellerle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Firmaların gerçek piyasa koşullarını yansıtan rekabetçi fiyatlar yerine, yaklaşık maliyete yakın veya bu maliyeti aşmayan ancak piyasa rayiçlerinin üzerinde teklifler sundukları, pazarlık usulü ile gerçekleştirilen söz konusu alımda oluşan fiyatların, sonraki dönemde yapılan açık ihale fiyatlarına kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla aynı ürünlerin sonraki dönemlerde daha düşük bedellerle temin edilebilmesi, yaklaşık maliyetin ve buna bağlı olarak sözleşme bedelinin piyasa koşullarını yansıtmadığını açıkça ortaya koymaktadır." değerlendirmesine yer verildi.
Rapordaki karşılaştırmalı tabloya göre şerbetli cevizli kadayıf 2025 yılı ocak-şubat aylarında 300 lira, mayıs-aralık aylarında 370 lira üzerinden temin edilirken pazarlık usulü alımda 572 lira birim fiyat üzerinden alındı. Ocak-şubat aylarında 370 lira, mayıs-aralık aylarında 506 lira üzerinden temin edilen soğuk baklava ise pazarlık usulü alımda 1.200 lira birim fiyat üzerinden temin edildi. Raporda tel kadayıfın fiyatı 168 liradan 660 liraya, trileçenin 225 liradan 660 liraya, şekerparenin 202 liradan 460 liraya, sütlü Nuriye'nin 506 liradan 900 liraya yükseldiği kaydedildi.
Sözleşmede alt yüklenici çalıştırılamayacağına dair açık hüküm bulunmasına rağmen yüklenicinin üretim yeri ve yeterli teknik kapasitesinin olmaması nedeniyle işin fiilen bir önceki alımın da yüklenicisi olan firmanın alt yüklenimi üzerinden gerçekleştirildiği belirtildi. Raporda, Muş merkezli şirketin tek bir sigortalı çalışanla bu üretimi ve teslimatı gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı, işin fiilen bir önceki ihaleyi de kazanan alt yüklenici şirket tarafından yapıldığı ifade edildi.
İBB yönetimi Sayıştay'ın tespitlerine cevaben sürecin Ramazan ayını kapsadığını, ürünlerin %72'sinin tek kullanımlık ambalaj, etiket ve porsiyonlama gerektirmesi nedeniyle işçilik ve lojistik maliyetlerinin arttığını savundu. Alt yüklenici iddiasına karşı ürünlerin yetkili satıcı sıfatıyla tedarik edildiğini belirtti.
İBB'nin savunmasını değerlendiren Sayıştay, paketleme zorunluluğu bulunmayan ürün kalemlerinde dahi fiyatların fahiş oranlarda yüksek olduğunu vurguladı. İBB'nin "menülere dahil edilmedi" dediği yüksek bedelli soğuk baklavadan 748,20 kilogram satın alındığı ve 897 bin 840 lira ödeme yapıldığı hatırlatıldı.
Sayıştay raporunun sonuç bölümünde kamu alımlarında yaklaşık maliyetin gerçekçi hesaplanması, pazarlık usulü ihalelerde rekabet ortamının sağlanması ve alt yüklenici yasaklarına kesinlikle uyulması gerektiği kaydedildi.
