Otomatik astronomi erken uyarı sistemi ATLAS, 2 Kasım'da 50 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 1433 galaksisinde yeni bir süpernova keşfetti. ABD'li araştırma kurumu NOIRLab'ın açıklamasına göre SN 2026ahvu adı verilen parlak yıldız patlaması, galaksinin görüntülerinde net biçimde seçilebiliyor ve parlaklığı artmayı sürdürüyor.
Patlamanın en yüksek parlaklığa 18-23 Kasım arasında ulaşması bekleniyor. NOIRLab, o dönemde görünür parlaklığın 10,5 ile 12,1 kadir arasında olacağını belirtiyor; bu da amatör astronomların da süpernovayı gözlemleyebileceği anlamına geliyor. Ancak galaksi, gökyüzünün güney yarımküresindeki Sarkaç Saati takımyıldızında yer aldığı için Orta Avrupa'dan ufuk çizgisinin altında kalıyor. Gözlem için en uygun koşullar Güney Yarımküre'de.
Süpernova, Şili'deki Cerro Tololo Amerikalar Arası Gözlemevi'nde (CTIO) bulunan 4 metrelik Víctor M. Blanco teleskobundaki Karanlık Enerji Kamerası (DECam) ve Gemini-South teleskobuyla görüntülendi. NOIRLab'ın ilk analizlerine göre parlak leke, bir yoldaş yıldızdan madde toplayan ve ardından Tip Ia süpernova olarak patlayan bir beyaz cüce yıldızdan kaynaklanıyor.
Patlamanın bu kadar erken yakalanması, araştırmacılara erken evrimi izleme ve kısa sürede kaybolacak izleri toplama fırsatı veriyor. NOIRLab, bunu "nadir ve değerli bir imkân" olarak nitelendiriyor. SN 2026ahvu, 2011'deki SN 2011fe'den bu yana gözlenen en yakın Tip Ia süpernovalarından biri.
Tip Ia süpernovalar, astronomide "standart mum" olarak kabul edildiği için büyük önem taşıyor. Öngörülebilir biçimde gerçekleştikleri ve tutarlı bir parlaklığa sahip oldukları varsayımıyla uzun süredir kozmik mesafe ölçümlerinde kullanılıyorlar. Geçen yıl bir Güney Kore araştırma ekibinin bu tutarlı parlaklığın hiç var olmadığını öne süren çalışması dikkat çekmişti. Haziran ayında Phil Wiseman'ın liderliğindeki ve Nobel ödüllü Adam Riess ile Brian Schmidt'in de yer aldığı bir ekip, bu iddiayı reddederek bu tür süpernovaların önemini yeniden teyit etti.
