Ankara'da TÜGİAD Ankara ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) iş birliğinde Ekonomi Buluşması düzenlendi. TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın da katıldığı programda Türkiye ekonomisindeki güncel gelişmeler, iş dünyasının beklentileri ve önümüzdeki döneme ilişkin fırsatlar masaya yatırıldı. Etkinlikte TÜGİAD Ankara Yönetim Kurulu Başkanı Aykut Çakmaklı ile TÜGİAD Genel Başkanı Gürkan Yıldırım da hazır bulundu.
Karahan, konuşmasında fiyat istikrarının uzun vadeli planlamayı kolaylaştırarak yatırım ve üretim ortamını iyileştirdiğini kaydetti. Yüksek ve oynak enflasyonun fiyat sinyallerini zayıflattığını, işletmelerin maliyet ve gelirlerini öngörmesini güçleştirdiğini anlatan Karahan, bu koşulların yatırım kararlarını zorlaştırdığını ifade etti. Karahan, "Arz yönlü şoklar özellikle enerji fiyatları üzerinden enflasyon görünümünü etkilemeye devam ediyor. Bu baskılar manşet enflasyondaki iyileşmeyi sınırlıyor. Buna karşılık sıkı para politikamızın etkisiyle iç talepteki yavaşlama dezenflasyonu destekliyor" dedi.
Enerji tarafındaki tabloya da değinen Karahan, petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyesinin üzerinde seyrettiğini, rafineri marjlarındaki artışın özellikle motorin fiyatları üzerindeki baskıyı güçlendirdiğini belirtti. Doğal gaz fiyatlarının savaş öncesi seviyenin yaklaşık üç katına çıktığını dile getiren Karahan, bu yükselişin enflasyonu doğrudan, ulaştırma hizmetleri gibi kalemler üzerinden ise dolaylı olarak olumsuz etkilediğini söyledi. Eşel mobil sisteminin savaşın başlangıcından bu yana akaryakıt fiyatlarındaki artışı dengeleyerek zamların yurt içine yansımasını sınırladığını ifade etti.
Savaşın başlamasıyla mart ayı başında sıkı para politikasını destekleyici tedbirler aldıklarını hatırlatan Karahan, eşgüdüm içinde atılan adımlar sayesinde enflasyonun mayıs ayından sonra yeniden gerilemeye başladığını aktardı. Enerji fiyatlarının tekrar artmasıyla yıllık enflasyondaki gerilemenin yakın dönemde ivme kaybettiğini belirten Karahan, ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken enerji ve işlenmemiş gıda gibi ürünleri dışlayan B ve C göstergelerinde gerilemenin sürdüğünü kaydetti.
Yıllıklandırılmış ana eğilimin savaş döneminde yüzde 30'lar seviyesine yükseldiğini, ekim ayı itibarıyla yüzde 23,7 seviyesini işaret ettiğini bildiren Karahan, bu seviyenin mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğunu söyledi. Enerji enflasyonunun savaşın etkisiyle yüzde 51,4'e yükseldiğini belirten Karahan, ekim itibarıyla enerji dışındaki ana gruplarda yıllık enflasyonun geçen yılın altında seyrettiğini ifade etti.
Hizmet enflasyonundaki alt kalemlerin farklı eğilimler gösterdiğini anlatan Karahan, kira enflasyonunun bir önceki yılın yüzde 66 düzeyinden bu yıl ekim ayında yüzde 40'ın altına gerilediğini vurguladı. Ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyonun yüzde 42,5 olduğunu, haberleşme hizmetleri enflasyonunun geçen yıla kıyasla 20 puan artarak yüzde 43 seviyesine ulaştığını kaydetti. Karahan, "Mevcut görünüm kira enflasyonundaki gerilemenin süreceğine işaret ediyor" değerlendirmesinde bulundu.
Gıda enflasyonunun yılın ilk aylarında yüksek seyrederek dezenflasyon sürecindeki yavaşlamada etkili olduğunu, geçen yıl olumsuz hava koşullarından etkilenen tarımsal üretimdeki toparlanmayla birlikte gerilediğini belirten Karahan, taze meyve ve sebze kaynaklı oynaklığın ekim ayında tüketici enflasyonunun seyrinde öne çıktığını söyledi. Hanehalkı beklentilerinde yılbaşında öngörülen iyileşmenin henüz sağlanmadığını dile getiren Karahan, bu görünümün dezenflasyon açısından risk oluşturmaya devam ettiğini ifade etti.
Karahan, iç talepteki yavaşlamanın turizm gelirlerinin gücünü koruması ve altın dış ticaret dengesindeki iyileşmeyle birlikte cari dengeyi desteklediğini, 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşmesini beklediklerini kaydetti. Fon piyasasındaki gelişmelere yönelik alınan tedbirleri sıralayan Karahan, haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarının artırıldığını, bankalar arası para piyasasında borç alabilme limitlerinin güncellendiğini, teminat iskontu oranlarının azaltıldığını anlattı. Zorunlu karşılık uygulamasında değişikliğe gidildiğini, Türk lirası zorunlu karşılıklarda blokede tutulan oranların düşürülerek bankalara likidite yönetiminde esneklik sağlandığını, KOBİ kredileri kredi büyüme sınırlarının yükseltildiğini söyledi.
Özel sektör tahvil piyasasına yönelik düzenlemeye de değinen Karahan, bu araçlara en önemli talebin yatırım fonlarından geldiğini, son dönemde fonlarda yaşanan çıkışların özel sektör borçlanma araçlarına talebi azalttığını ve refinansman konusunda risk oluşturduğunu belirtti. Bu riskin önüne geçmek için özel sektör tahvillerinin itfasına yönelik kredileri büyüme sınırından muaf tuttuklarını ifade eden Karahan, "Bundan sonra da finansal istikrar ve likidite koşullarını yakından takip etmeye devam ederek gerek görülmesi halinde her türlü ek tedbiri proaktif bir şekilde alacağız" diye konuştu.
Türk lirası mevduatın sıkı para politikası ve makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle güçlü şekilde arttığını, yabancı para mevduatlarda sınırlı bir artış görüldüğünü belirten Karahan, ikinci çeyrekten itibaren hızlanan Türk lirası mevduat girişleriyle TL mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 60'ın üzerine çıktığını, para piyasası fonlarından mevduata yönelen kaynakların etkisiyle bu oranın son dönemde yüzde 61'in üzerinde seyrettiğini kaydetti. Brüt rezervlerin 27 Şubat'taki 210 milyar dolar seviyesinden 30 Ekim itibarıyla 158 milyar dolara gerilediğini, düşüşün 30 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını ifade etti.
Karahan, konuşmasının sonunda jeopolitik gelişmelerin yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu belirterek, "Son dönem verileri sıkı para politikasının etkisiyle enflasyonun ana eğilimindeki gerilemeyi teyit ediyor. Bununla birlikte jeopolitik gelişmeler yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor. Bu nedenle dezenflasyon konusundaki kazanımlarımızın devamını sağlamak için ihtiyatlı olmaya devam edeceğiz" dedi. Program, Karahan'ın konuşmasının ardından 'İş Dünyasının Gözüyle: Ekonomide Beklentiler ve Fırsatlar' paneliyle devam etti.
