Lahey merkezli Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yargıçları, ABD askerlerinin Afganistan'da işlediği iddia edilen suçlara ilişkin savcılık soruşturmasının durdurulmasına ve incelemenin 2021 sonrası Taliban'ın eylemlerine yoğunlaştırılmasına karar verdi. Mahkemenin perşembe günü aldığı ancak cuma günü kamuoyuna açıklanan kararında, "Savcılığın soruşturma yürütme ve delil elde etme kapasitesindeki önemli kısıtlamalar" gerekçe gösterildi.
Karar, yalnızca 2021'den bu yana askıda duran ABD askerlerine ilişkin soruşturma hattını değil, IŞİD'in Horasan kolu (ISKP) hakkındaki incelemeyi de kapatıyor. Savcılık ofisi, Associated Press ve Reuters ajanslarına karara itiraz ettiğini bildirdi.
UCM ile Washington arasındaki gerilim, ABD'nin UCM personeline ve İsrailli yetkililer hakkında çıkarılan tutuklama emirlerine yönelik yaptırımlarının ardından tırmanmıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ekim ayındaki açıklamasında, "Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecek" demişti. Rubio aynı açıklamada, "ABD, Amerikalılar artık tehdit edilmeyene kadar UCM'yi tuğla tuğla sökme kampanyasını sürdürecek" uyarısında bulunmuştu.
ABD mahkemeye üye değil ve yargı yetkisini tanımıyor. Mahkemenin kurucu statüsü, üye ülkelerin topraklarında işlenen ağır suçlarla suçlanan herkesi yargılayabilmesine imkân tanıyor. UCM geçen yıl Taliban liderleri hakkında dört tutuklama emri çıkarmıştı.
Afganistan soruşturması 2020'de başlamış, 2002'ye kadar uzanan dönemde Afgan hükümet güçleri, Taliban, ABD askerleri ve ABD dış istihbarat görevlilerinin işlediği iddia edilen suçları kapsamıştı. Soruşturmanın savcısı Karim Khan, 2021'de delil elde etmedeki güçlükleri gerekçe göstererek ABD güçlerine yönelik incelemeyi "ikinci plana atacağını" açıklamıştı. Khan bu yıl cinsel suistimal iddiaları nedeniyle görevinden uzaklaştırıldı.
