8 gün öncesine kadar Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in başında olan Taha Çakmak dün yeniden gözaltına alındı.
Türkiye Sigorta, Türkiye Varlık Fonu’nun kontrolündeki, Türkiye’nin en büyük sigorta şirketi.
Yani Çakmak’ın başında olduğu milyonlarca vatandaşın sigorta ve birikimleriyle ilişkili, milyarlarca liralık varlığı bulunan bir kamu finans kuruluşu.
Çakmak ondan önce de Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı, daha önce de BDDK Başkan Yardımcılığı yaptı.
Adli kaynaklara göre suçlamaları NTV haberinden okuyalım:
“Fon soruşturmalar kapsamında Tera fonlarına Türkiye Sigorta’ya ait mevduatlardan yüksek hacimli para giriş işlemi yaparak kar elde etmek,
Fona giriş sağlanan mevduat karşılığında Tera gurubuna ait hisseler üzerinde şahsi alım işlemleri yapmak, G….ürk isimli hisseye Tera gurubunun giriş yapması hususunda yönetici olduğu kurumun mevduatlarını yatırma sözü vermek, şartını sürmek,
G….ürk hissesi ve Tera gurubuna ait hisselerde menfaat temin etmek,
21/10/2026 tarihinde soruşturma kapsamında alınan beyanlarda Türkiye Sigorta’nın fona yatırımı karşılığında Tera gurubundan 1 milyon dolar elden para almak.”
Yani özetle Çakmak, Türkiye Sigorta’nın parasını Tera fonuna yatırmış ve bu yatırımlar karşılığında da Tera Grubu’ndan elden 1 milyon dolar rüşvet almış.
Ama asıl dikkat çekici suçlama başka.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın bilgi notuna göre Çakmak, Tera Grubu’nun bir şirketin hisselerine yatırım yapması karşılığında Türkiye Sigorta’nın mevduatlarını Tera fonlarına yatırmayı şart koşmuş.
Yani iddiaya göre Tera’ya, “Siz bu hisseye girin, ben de Türkiye Sigorta’nın parasını sizin fonlarınıza yatırayım” demiş.
Başsavcılığın bilgi notunda bu şirketin adı gözlenerek veriliyor: “G….ürk”
Yani Grainturk Holding.
Grainturk, borsada işlem gören, tarım ve gıda sektöründe yatırımları bulunan bir holding.
Şimdi biraz bu şirketin içine bakalım.
Grainturk’ün yönetiminde kim var?
Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndaki yönetim kurulu listesinde bir isim daha doğrusu soyisim dikkat çekiyor:
Ahmet Emir Akben.
Üstelik yalnızca yönetim kurulu üyesi değil.
Şirketin Denetim Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi başkanı.
Yani Grainturk’ün mali tablolarının, iç kontrol mekanizmalarının ve şirketin karşı karşıya olduğu risklerin gözetiminde görevli isimlerden biri.
Hukukçu. Avukatlık yapmış. Özgeçmişinde VakıfBank’ın New York şubesinin uyum departmanında çalıştığı da yazıyor.
Peki Ahmet Emir Akben kim?
Eski BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben’in oğlu.
Mehmet Ali Akben, Türkiye bankacılık sisteminin en önemli isimlerinden biri.
1986’da Faisal Finans’ta bankacılığa başlamış. Kuveyt Türk’te, Anadolu Finans’ta, Türkiye Finans’ta üst düzey yöneticilik yapmış.
2012’de TMSF Kurul Üyesi olmuş.
2015’te BDDK Başkanlığına atanmış.
Mayıs 2023’e kadar, sekiz yıl boyunca Türkiye’de bankaların kuruluşuna, faaliyetlerine ve denetimine karar veren kurumun başında bulunmuş.
Peki şimdi nerede?
Hâlâ Vakıf Katılım Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi.
Aynı zamanda Türkiye Katılım Bankaları Birliği Başkanı.
Yani finans dünyasından emekli olup köşesine çekilmiş eski bir bürokrattan söz etmiyoruz.
Türkiye’nin önemli kamu finans kuruluşlarından birinin başındaki aktif bir yöneticiden söz ediyoruz.
Şimdi yeniden Taha Çakmak’a dönelim.
Çünkü Mehmet Ali Akben ile Taha Çakmak birbirlerini yalnızca bankacılık dünyasından tanımıyorlar.
Birlikte çalışmışlar.
Hem de BDDK’nın en tepesinde.
Taha Çakmak, 2019 yılında BDDK Başkan Yardımcılığına getirildi.
2021 yılına kadar bu görevde kaldı.
O sırada BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben’di.
Yani bugün Grainturk hisseleri üzerinden Tera ile pazarlık yapmak ve 1 milyon dolar almakla suçlanan Taha Çakmak, Grainturk yönetimindeki Ahmet Emir Akben’in babasının başkan yardımcısıydı.
Bu bilgiyi bir kenara yazalım.
Çakmak daha sonra Merkez Bankası Başkan Yardımcısı oldu.
2023’te Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in başına geçti.
Ve şimdi bu kamu kontrolündeki şirketin parasını Tera fonlarına yatırırken kişisel menfaat sağlamakla suçlanıyor.
Bu arada babası eski BDDK Başkanı olan Ahmet Emir Akben de Grainturk yönetiminde.
Soru şu: Taha Çakmak, Tera Grubu’nun neden özellikle eski başkanının oğlunun yönetiminde bulunduğu Grainturk hisselerine girmesini istiyordu?
Soruyu daha ilginç hale getiren bir bilgi daha var.
Tera ile Grainturk zaten birbirlerini tanıyorlar.
Hatta aralarında bir yatırım anlaşması da yapılmış.
30 Mayıs 2025’te Tera Yatırım, Grainturk’ün yüzde 100 iştiraki Özova Tarım’la yatırım görüşmelerine başladığını KAP’a bildirdi.
22 Eylül’de ön mutabakat açıklandı.
Tera Yatırım Holding, Özova Tarım’a 15 milyon dolar nakit sermaye koyacak ve karşılığında şirketin yüzde 10’una ortak olacaktı.
Yani Tera ile Grainturk arasındaki ilişki, yalnızca borsada bir hissenin alınıp satılması değildi.
İki grup doğrudan sermaye ortaklığı kurmaya hazırlanıyordu.
Bu anlaşma yapılırken Ahmet Emir Akben, Grainturk’ün bağımsız yönetim kurulu üyesi ve denetim komitesi başkanıydı.
Peki anlaşmaya ne oldu?
Neden feshedildiğini ayrıntılarıyla bilmiyoruz.
Tera’nın vaat ettiği 15 milyon doların herhangi bir kısmını yatırıp yatırmadığını da bilmiyoruz.
Ama artık öğrenmemiz gereken yeni bir şey daha var.
Taha Çakmak’ın Tera’ya Grainturk hisselerini aldırmak için Türkiye Sigorta’nın parasını kullanmayı vadettiği iddia edilen pazarlık ne zaman yapıldı?
Tera ile Özova arasındaki 15 milyon dolarlık anlaşmadan önce mi, sonra mı?
Yoksa aynı dönemde mi?
Bu iki işlemin birbirleriyle bağlantılı olduğunu gösteren bir belge henüz yok.
Ama bu tarihlerin karşılaştırılması, soruşturmanın önemli başlıklarından biri olmalı.
Şimdi hikâyede biraz daha geriye gidelim.
BDDK, Tera Yatırım Bankası’nın kurulmasına izin veriyor.
Bu kez aynı bankanın faaliyet izni veriliyor.
Her iki kararda da BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben’in imzası var.
Yani Tera Grubu’nun bankacılık sektörüne girişinin iki kritik aşamasında BDDK’nın başında Mehmet Ali Akben bulunuyordu.
Daha ilginç bir tarih ayrıntısı:
Akben’in oğlu Ahmet Emir Akben, Grainturk yönetimine 25 Ekim 2022’de girmişti.
Tera Yatırım Bankası’nın faaliyet izninin verildiği Nisan 2023’te baba BDDK Başkanı, oğlu Grainturk yönetim kurulu üyesiydi.
İki yıl sonra da Tera ile Grainturk’ün iştiraki arasında 15 milyon dolarlık yatırım anlaşması imzalandı.
Şimdi aynı Grainturk hisseleri, eski BDDK Başkan Yardımcısı Taha Çakmak hakkındaki 1 milyon dolarlık rüşvet iddiasıyla birlikte anılıyor.
Baba-oğul-fon ilişkisi bir patern bile olabilir.
Tera Yatırım Bankası’na izin veren BDDK Kurulu’nda Akben’den başka tanıdık bir isim daha vardı.
Mustafa Balcı.
Mustafa Balcı’nın oğlu İskender Balcı, fon krizinin en dikkat çekici hisselerinden Özata Denizcilik’in bağımsız yönetim kurulu üyesiydi.
Tera Portföy’ün beş fonunun Özata’nın fiili dolaşımdaki hisselerinin yüzde 95,9’una ulaştığı dönemde şirket yönetimindeydi.
Krizden hemen önce istifa etti. Şimdi tutuklu.
İskender Balcı’nın kayınpederi ise dönemin Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik. Nihayet geçen hafta görevden alındı.
Yani Tera Yatırım Bankası’na izin veren BDDK Kurulu’ndaki iki isimden birinin oğlu Grainturk’te, diğerinin oğlu Özata’da karşımıza çıkıyor.
Biri eski başkanın oğlu.
Diğeri eski kurul üyesinin oğlu ve bir bakan yardımcısının damadı.
Eski düzenleyiciler, kamu şirketleri, onların yöneticileri, çocukları ve damatları arasında gidip gelen bir finans dünyasıyla karşı karşıyayız.
Yani isimlere takılırsak esas büyük resmi göremeyebiliriz.
Türk futbolunun son yıllarda meşhur ettiği ifadeyle, burada bir yapı var.
Bankalara izin verenler, onları denetleyenler, kamu şirketlerinin parasını yönetenler ve o paraların dolaştığı özel şirketlerin yönetimlerinde bulunanlar aynı ilişkiler ağında karşımıza çıkıyor.
Yıllarda herkesin gözü önünde bu yapı kurulmuş ve çalışmış.
Bir milyon dolarlık sorunun hala bir cevabı yok: Peki kim bu yapının mimarı?
