Dünya Zatürre Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Oğuz Uzun, tıbbın ilerlemesine, güçlü antibiyotiklerin geliştirilmesine ve aşıların yaygınlaşmasına rağmen zatürrenin önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olmaya devam ettiğini ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2023 yılında dünyada yaklaşık 2,7 milyon kişinin alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybettiğini aktaran Prof. Dr. Uzun, bu tablonun hastalığın ciddiyetini ortaya koyduğunu dile getirdi.
Zatürrenin her yaşta görülebildiğini ancak bazı gruplarda daha ağır seyrettiğini belirten Prof. Dr. Oğuz Uzun, risk gruplarını sıraladı. Buna göre özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı bulunanlar, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıkları olanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler daha fazla risk altında bulunuyor. Prof. Dr. Uzun, evde tedavi edilebilen hafif zatürrelerde ölüm riskinin yüzde 1’in altında olduğunu, hastaneye yatırılan hastalarda bu oranın yüzde 5-15’e, yoğun bakım gerektiren ağır hastalarda ise yüzde 20-50’ye ulaşabildiğini kaydetti.
Hastalığın en sık belirtilerinin ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik olduğunu anlatan Prof. Dr. Uzun, her zatürre hastasında ateş veya balgam görülmesinin gerekmediğine dikkati çekti. Özellikle ileri yaştaki kişilerde hastalığın yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda bozulmayla kendini gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Uzun, bu nedenle belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Zatürrenin yılın her döneminde ortaya çıkabildiğini, ancak soğuk aylarda görülme sıklığının arttığını ifade eden Prof. Dr. Oğuz Uzun, sonbahar ve kış aylarında insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirmesinin, grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasının hastalık riskini artırdığını belirtti. Viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye neden olabildiği gibi sonrasında bakteriyel zatürre gelişmesini de kolaylaştırabildiğini sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Uzun, zatürre tanısında hastanın şikâyetlerinden, muayene bulgularından yararlanıldığını, gerektiğinde akciğer grafisine başvurulduğunu anlattı. Tedavinin nasıl şekilleneceğini ise hastalığa yol açan mikroorganizma ile hastalığın ağırlığı belirliyor. Bakteriyel zatürrede antibiyotik devreye giriyor; virüs kaynaklı zatürrede ise antibiyotikler doğrudan etkili olmuyor. Hafif vakalar evde, ağır vakalar hastanede tedavi edilebiliyor.
Zatürreden korunmada aşılamanın önemine dikkat çeken Prof. Dr. Oğuz Uzun, pnömokok ve grip aşılarının uygun kişilere uygulandığında bazı zatürrelerin ve ağır enfeksiyonların önlenmesine yardımcı olduğunu belirtti. Sigaranın bırakılmasının, el hijyenine dikkat edilmesinin ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının da korunmada önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Uzun, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtiler görülmesi halinde vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Uzun, uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığının basit bir üşütme olarak değerlendirilmemesi uyarısında bulundu.
