Akseki'de hasat döneminin sonuna gelinirken, yaprakların döküldüğü ve bağların kışa hazırlandığı ilçede üretim tüm hızıyla sürüyor. Dalında kalan üzümlerin boşa gitmemesi için pekmez yapımına yönelen üreticiler, bir yandan da üzüm fiyatlarının beklentilerinin altında kalmasının etkisini yaşıyor. Büyük kazanlarda kaynatılan üzüm şıraları, daha sonra geniş pekmez tavalarına aktarılarak saatlerce odun ateşinde kaynatılıyor ve sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden pekmeze dönüşüyor.
Pekmezin yapımı zahmetli bir süreçle ilerliyor. Üzümler önce makinede sıkılarak şırası çıkarılıyor. Elde edilen şıra kazanlara alınıyor ve ekşiliğini gidermek, tortusunu çöktürmek için içine özel pekmez toprağı ilave ediliyor. Kaynatılan şıra dinlenmeye bırakılıyor; toprak dibe çöktüğünde üstte kalan duru kısım dikkatlice alınarak geniş pekmez tavalarına aktarılıyor. Tavada odun ateşinde saatlerce kaynatılan şıra koyulaşarak pekmez haline geliyor.
Akseki'de bağlarında pekmez üreten Fatma Kara, bu yıl 14 dönümlük arazide yaklaşık 20 ton üzüm elde ettiklerini dile getirdi. Kara, üzümlerin pekmeze dönüşmesi için arkadaşlarının desteğiyle aralıksız çalıştıklarını anlatırken, geleneksel pekmez yapımının bir hayli zahmetli bir uğraş olduğunu da sözlerine ekledi.
Pekmez yapım aşamalarını anlatan Fatma Kara, "Üzümlerimizi makinede sıkarak şırasını çıkarıyoruz. Elde ettiğimiz şırayı kazanlara dolduruyoruz. Şıranın ekşiliğini alması ve daha iyi kıvam tutması için içerisine özel pekmez toprağı ilave ediyoruz. Toprak koymadan pekmez olmaz. Toprağı ilave ettikten sonra kazanların altında ateş yakarak şırayı kaynatıyoruz. Kaynama işleminin ardından bir süre dinlenmeye bırakıyoruz. Daha sonra dibinde biriken toprağı kaldırmadan, üstte kalan duru şırayı yavaş yavaş alarak tavalara aktarıyoruz. Burada da saatlerce kaynatarak pekmez haline getiriyoruz. Şimdi bu tavalardaki şıralar da pekmez olmak üzere" dedi.
Bağlarındaki yaklaşık 20 ton üzümün 10 tonunu topladıklarını, geriye 10 ton daha üzüm kaldığını belirten Kara, dört gündür gece gündüz çalıştıklarını söyledi. Arkadaşlarının yardımıyla üzümleri toplayıp pekmez yapımına başladıklarını anlatan Kara, şıranın pekmez toprağıyla kestirilip kaynatıldıktan sonra dinlenmeye bırakıldığını, ardından süzülerek tavalara alındığını aktardı. Tavada saatlerce kaynatılan şıranın taşmaması için sürekli karıştırıldığını, pekmez kıvamına geldikten sonra soğutmaya alındığını ve küçük ambalajlara doldurularak satışa hazırlandığını dile getirdi.
Pekmezin büyük bir emek ve sabır istediğini belirten Kara, "14 dönüm bağımız var. Bu yıl yaklaşık 20 ton üzümümüz bulunuyor. Bunun 10 tonunu topladık, geriye 10 ton daha üzümümüz kaldı. Dört gündür gece gündüz çalışıyoruz. Ancak henüz işin yarısına gelemedik. En az 4-5 gün daha çalışmamız gerekiyor. Çok zor ve meşakkatli bir iş. Bir sürü kazan, kepçe ve malzeme gerekiyor. Üzümleri bağda bırakmak istemiyoruz. Emek veriyoruz, bakalım yaptığımız pekmez kaç para edecek, emeğimizin karşılığını alabilecek miyiz? İnşallah kâr ederiz" ifadelerini kullandı.
Üreticiler, pekmezin kilogramını toptan 400 liradan, perakende satışta ise 500 liradan satmayı planladıklarını belirtti.
Üreticilerden Mehmet Gökçe ise bu yıl üzüm fiyatlarının beklentinin altında kaldığını aktardı. Akseki'de ürünlerini değerlendirmek amacıyla pekmez yapımına yöneldiklerini anlatan Gökçe, üzüm para etmediği için mahsulü dalında bırakmak istemediklerini söyledi. Gökçe, "Bu yıl üzüm para etmedi. Biz de üzümlerimizi değerlendirmek, emeğimizin boşa gitmesini önlemek için pekmez yapıyoruz. Üzümü yetiştirmek, toplamak ve pekmez haline getirmek kolay değil. Büyük emek veriyoruz. Üzümümüzü satıp para kazanamayınca geleneksel yöntemlerle pekmez yaparak değerlendirmeye çalışıyoruz" dedi.
Kasım ayında da süren geleneksel pekmez mesaisinin, bağlarda kalan son üzümlerin işlenmesiyle sona ermesi bekleniyor. İlçede pekmez tavalarından yükselen dumanlar, bir yıllık emeğin tatlı hikâyesini yaşatmaya devam ediyor.
