Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen COP31’in ilk haftasına ilişkin değerlendirmeler, Mavi Bölge’deki Mevlana Basın Toplantısı Salonu’nda yapılan basın toplantısında paylaşıldı. Kurum, konferansın ilk haftasında yürütülen çalışmaları anlattı ve basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Toplantıda COP31 Özel Temsilcisi Mehmet Emin Birpınar, COP31 İcra Kurulu Başkanı ve Baş İklim Müzakerecisi Fatma Varank, COP31 Üst Düzey İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile COP31 İklim Diplomasisi Baş Sorumlusu Halil Hasar da yer aldı.
COP31’de 196 ülke ve Avrupa Birliği temsil ediliyor. Kurum, Liderler Zirvesi öncesinde 95 ülke ve 7 uluslararası kuruluştan lider düzeyinde 102 katılım gerçekleştiğini belirtti. Birleşmiş Milletlerin ilk kayıtlarında 97 bini aşkın katılımcının yer aldığını aktaran Kurum, konferans için 1 milyon 100 bin metrekarelik alan hazırlandığını söyledi. Bu veriler, Antalya’daki toplantıya ülkeler, uluslararası kuruluşlar ve katılımcılar düzeyinde geniş bir ilginin bulunduğunu ortaya koydu.
Kurum, COP31’in temel yaklaşımını diyalog, uzlaşı ve aksiyon olarak açıkladı. İlk 5 günde diyalog bakımından güçlü bir zemin oluştuğunu belirten Bakan, diplomasinin farklılıklar arasında güven kurabilme sanatı olduğunu söyledi. Antalya’da bu güveni büyütmek ve verilen sözleri uygulamaya dönüştürmek için birlikte çalıştıklarını ifade etti.
Müzakereler, Avustralya Müzakereler Başkanı Chris Bowen’ın başkanlığında sürüyor. Kurum, gündemin ilk bölümünün bütün tarafların uzlaşısıyla kabul edildiğini ve çalışmaların planlandığı şekilde ilerlediğini bildirdi. Emisyon azaltım çalışma programının devamına geniş destek bulunduğunu aktaran Bakan, iklim afetlerine uyumlu finansman ve adil geçiş başlıklarında ülkelerin görüşlerinin birbirine yaklaştığını kaydetti.
Müzakerelerde çözüm bekleyen farklılıklar da bulunuyor ve bazı önemli konular ikinci haftaya taşındı. Türkiye ve Avustralya ekipleri bu başlıklarda üç tur istişare gerçekleştirdi. Tarafların görüşlerini içeren ilk değerlendirme belgesi yayımlandı. Kurum, gelecek hafta bakanlar düzeyinde yapılacak görüşmelerle Antalya’dan güçlü bir siyasi sonuç çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Verilen sözlerin insanların hayatına dokunan kararlara dönüştürülmesinin amaçlandığını belirtti.
Kurum, COP31’in Eylem Gündemi kapsamında altı hedef ortaya koyduklarını açıkladı. Bunlar arasında “2035’e 35” Küresel Elektrifikasyon Hedefi, atık üretimindeki artışın yüzde 50 azaltılması, yeniden kullanılan malzeme oranının 2035 yılına kadar yüzde 15’e çıkarılması ve binalarda enerji yoğunluğunun azaltılması bulunuyor. Hedeflere ilişkin ülkelerin görüş ve beklentilerini içeren ilk taslak yayımlandı. Ülkeler taslağa yönelik görüş ve önerilerini paylaşacak; bu katkılar doğrultusunda daraltılacak metin yeniden tüm ülkelerle paylaşılacak. Kurum, bu süreçte uzlaşıya varılacağına inandığını ve Antalya’dan dünyaya güçlü bir mesaj verileceğini söyledi.
2035 yılına yönelik küresel elektrifikasyon hedefinin COP31’in nihai kararına girip girmeyeceğine ilişkin soruyu yanıtlayan Kurum, Türkiye’nin Eylem Gündemi’ne ülkelerden güçlü destek geldiğini belirtti. Paris Anlaşması’nın ikinci on yılında Antalya’da birlikte değişim sağlayabileceklerini düşündüğünü ifade etti. Elektrifikasyon hedefi, konferansta açıklanan diğer çalışmalarla birlikte ülkelerin değerlendirmesine sunulmuş durumda.
Küresel elektrifikasyon taahhüdüne 30’un üzerinde devlet destek verdi. Kurum, 170’ten fazla ülkede 45 milyonu aşkın şirketi temsil eden Uluslararası Ticaret Odası (ICC) gibi kuruluşların da desteklerini açıkladığını söyledi. Bu destekler, hedefin yalnızca hükümetler düzeyinde değil, uluslararası ticaret kuruluşlarının da gündeminde olduğunu gösteriyor.
İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ve Sürdürülebilir Kentsel Dayanıklılık Finansman Mekanizması (SURFF) çalışmaları kapsamında pilot ülkeler açıklandı. Kurum, bu girişimlerle uygulamaların hızlandırılması ve yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin artırılması için çalışıldığını belirtti. Mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasını amaçlayan mekanizmaların yanı sıra gençlerin ve toplumun bütün kesimlerinin iklim eylemlerine katılmasının önemine de dikkat çekti.
COP31’in ilk haftasında somut bir başarı elde edilip edilmediği sorusuna yanıt veren Kurum, müzakere gündeminin tarafların uzlaşısıyla kabul edilmesini önemli bir gelişme olarak nitelendirdi. Antalya’da ilk günden itibaren verilen sözlerle hedefleri birbirine yaklaştırmayı ve uygulama açığını kapatmayı amaçladıklarını söyledi. Bu yöndeki somut çabaların sonuç vermeye başladığını ifade etti.
İklim değişikliğine uyum, emisyon azaltımı, finansman ve adil geçiş başlıklarındaki görüşmeler de devam ediyor. Kurum, uyum finansmanının 2035 yılına kadar üç katına çıkarılması taahhüdünün ele alındığını bildirdi. Emisyon azaltım çalışma programının 2026 sonrasında sürdürülmesine geniş destek bulunduğunu belirten Bakan, iklim finansmanı çalışma programının gündeme alınmasını da ilerleme olarak değerlendirdi.
Kurum, ülkeleri taahhütlerini yerine getirmeye çağırırken Küba’nın yüzde 19’unun sular altında kalacağını söyledi. Bu bilgiyi Küba’nın iki bakanının kendilerine aktardığını belirten Kurum, tedbir alınmaması halinde ülkenin yok olacağını ifade etti. Dünyanın sözlerini samimi biçimde tutması gerektiğini vurgulayan Bakan, bunun tercih değil mecburiyet olduğunu dile getirdi. COP31’de dengeli ve anlamlı, kimsenin geride bırakılmadığı ve uygulamaya yön veren ortak bir siyasi karar için istişarelerin sürdüğünü de kaydetti.
İklim finansmanına ilişkin soruyu yanıtlayan Kurum, 1,3 trilyon dolarlık hedefe henüz ulaşılamadığını belirtti. Ortaya konulan finansman hedeflerinin yakalanamadığını söyleyen Bakan, yeni taahhütlerden önce mevcut taahhütlerin yerine getirilmesini istediklerini ifade etti. Bu çağrının tüm diğer ülkelere yönelik olduğunu belirterek daha fazla kaynağa ve iradeye ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
BRIDGE ve SURFF aracılığıyla mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasını amaçladıklarını aktaran Kurum, iklim eylemlerine yerel yönetimlerin yanı sıra gençlerin ve toplumun bütün kesimlerinin katılımının önemini yineledi. Ülkelerin savunma harcamalarını artırdığını belirten Bakan, yaşanabilecek bir dünya kalmadığında savunma harcamalarını artırmanın da anlamı olmayacağını söyledi.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusundaki soruya yanıt veren Kurum, bu konuda daha önce alınmış bir karar bulunduğunu hatırlattı ve asıl önemli olanın uygulama olduğunu vurguladı. İyi niyet açıklamaları ve vaatlerin tek başına yeterli olmadığını belirten Bakan, elektrifikasyonun ilerletilmesinin fosil yakıtlardan çıkışı hızlandıracağını söyledi. Bu adımın fosil yakıt kullanımını azaltacağını ve dünyayı temiz enerji dönüşümüne teşvik edeceğini ifade etti.
COP31 kapsamında Özbekistan, Çin, Rusya, Küba ve Mısır’la ikili görüşmeler yapıldı. Kurum, çeşitli alanlarda mutabakatlar imzaladıklarını belirtti. Çin’le yenilenebilir enerji alanında yaklaşık 15 milyar dolarlık projeyi hayata geçirmek için irade ortaya koyduklarını aktaran Bakan, çevre, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularında da mutabakata varıldığını söyledi.
Rusya ile çevre ve iklim değişikliği, Özbekistan ile çevre ve şehircilik alanlarında protokoller imzalandı. Kurum, Suriye’nin yeniden inşası konusunda da görüşmeler gerçekleştirildiğini bildirdi. Türkiye’nin deprem bölgesindeki tecrübesinin paylaşılması da temaslarda ele alınan konular arasında yer aldı.
Basın toplantısında Filistin Başbakanının COP31 Liderler Zirvesi’ndeki konuşması sırasında salondaki katılımcıların ayağa kalkması da soruldu. Kurum, ayağa kalkanın yalnızca kendisi olmadığını, salondaki herkesin Filistin Başbakanını dinlemek üzere ayağa kalktığını söyledi. Bu duruşun Gazze’deki annelerin, babaların ve tüm insanların ortak sesini göstermek bakımından önemli olduğunu belirtti.
Kurum, salondaki tutumun Filistin’e destek, Gazze’de yapılan zulme karşı sessiz kalmama ve ortak duyguları ifade etme biçimi olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Türkiye’nin dün de Filistin’in yanında olduğunu, bugün de yanında bulunduğunu ve bundan sonra da yanında olmaya devam edeceğini ifade etti.
Kurum, ilk haftada tarafların müzakere gündeminde uzlaşmasını önemli bir gelişme olarak gördüğünü söyledi. Antalya’da verilen sözlerle hedefleri yakınlaştırma ve uygulama açığını kapatma çabalarının sonuç vermeye başladığını belirten Bakan, gelecek hafta bakanlar düzeyindeki görüşmelerde bu çalışmaların siyasi bir sonuca ulaşmasını hedeflediklerini kaydetti.
Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede sözlerin uygulamaya dönüşmesi gerektiğini vurguladı. Küresel elektrifikasyon hedefi, uyum finansmanı, emisyon azaltımı, adil geçiş ve iklim finansmanı gibi başlıklar COP31’deki çalışmaların temel konuları arasında yer aldı. Türkiye ve Avustralya ekiplerinin yayımladığı ilk değerlendirme belgesiyle tarafların görüşleri ortaya konurken, ülkelerden gelecek öneriler doğrultusunda müzakerelerin sürmesi bekleniyor.
Antalya’daki konferansta 196 ülke ve Avrupa Birliği temsil edilirken, Liderler Zirvesi öncesinde 95 ülke ve 7 uluslararası kuruluştan 102 lider düzeyinde katılım gerçekleşti. Birleşmiş Milletlerin ilk kayıtlarında 97 bini aşkın katılımcı bulunması ve konferans için 1 milyon 100 bin metrekarelik alan hazırlanması, COP31’in geniş katılımlı yapısını ortaya koydu. Kurum, bu buluşmada diyalog ve uzlaşıyla verilen sözlerin insanların hayatına dokunan kararlara dönüştürülmesini amaçladıklarını yineledi.
Kurum’un açıklamalarında, ülkelerin yeni taahhütler açıklamasından önce mevcut sözlerini yerine getirmesi gerektiği mesajı öne çıktı. Küba’nın yüzde 19’unun sular altında kalabileceğine ilişkin uyarı da iklim değişikliğine karşı tedbir alınmasının önemini vurguladı. Bakan, dünyanın samimi biçimde sözlerini tutmasının bir tercih değil mecburiyet olduğunu belirterek Antalya’dan güçlü bir siyasi sonuç çıkarma hedefini yineledi.
