TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Ankara'da 'Orta Doğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı' başlıklı programa katıldı. Burada açıklamalarda bulunan Kurtulmuş, Orta Doğu'da yeni bir bölgesel barış ve toplumsal sözleşmeye ihtiyaç duyulduğunu belirterek, bölge ülkelerinin ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin küresel ve bölgesel gelişmeler karşısında yalnızca gelişmeleri izleyen değil, çözüm üreten ve yön gösteren bir ülke olması gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, yeni dünya düzeninin adalet, hakkaniyet, egemen eşitlik ve uluslararası hukuk temelinde kurulması gerektiğini ifade etti.
Dünyada iki kutuplu ve tek kutuplu sistemlerin sona erdiğini, mevcut uluslararası düzenin ise henüz yerini yeni bir sisteme bırakmadığını kaydeden Kurtulmuş, çok kutuplu bir dünyanın tek başına adil bir düzenin kurulması için yeterli olmayacağını belirtti. Asıl meselenin güç merkezlerinin değişmesi değil, gücün uluslararası hukuk çerçevesinde sınırlandırılması olduğunu dile getirdi. Kurtulmuş, bu noktada uluslararası hukukun bundan sonraki ilkelerinin neler olacağının ve yeni güç merkezlerinin nasıl kontrol altına alınabileceğinin en çok tartışılması gereken başlıklar olduğunu söyledi.
Gelişen ve değişen dünyada artık iki kutuplu ve tek kutuplu sistemlerin sona erdiğini belirten TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 'Dünyadaki bütün kabullerin neredeyse baştan aşağı değiştiği, küresel sisteme ait var olan bütün kuralların ve kurumların değiştiği, fevkalade güçlü değişim dalgalarının var olduğu ve bundan sonra da belki uzun yıllar süreceği bir dönemin tam başındayız. Uluslararası sistem sadece kurallarını kaybetmiyor, varlık gerekçeleri maalesef büyük oranda zedelenmiş vaziyette' diye konuştu.
Kurtulmuş, her şeyin çok güçlü bir değişim sürecinin içerisinden geçtiğini bildiklerini, dünyanın hangi yöne gideceği üzerinde bazı öngörüler ve tartışmalar bulunduğunu ancak dünyanın bundan sonra yöneleceği alanlardan birisinin de çok kutuplu ve çok merkezli bir yeni dünya sistemine doğru geçişin gerçekleşmesi olduğunu söyledi. İki kutuplu sistemin Berlin Duvarı'nın çöküp yıkılmasıyla birlikte sona ermesinin, tek kutuplu sistemin ise ABD'nin Afganistan'dan apar topar çıkmasıyla sona ermesinin ardından dünyanın tam bir düzensizlik ve sistemsizlik yaşadığını belirten Kurtulmuş, eski düzenin gittiğini ama henüz yeni düzenin kurulamadığını ifade etti. Bu anlamda çok büyük kırılmaların ve çok büyük çatışmaların yaşandığı bir döneme doğru gidildiğini kaydeden Kurtulmuş, hiç şüphesiz çok kutupluluğun da tek başına dünyada bir düzen kurmak için yeterli olmadığını dile getirdi.
Türkiye'nin dünyadaki tüm gelişmeleri dikkatle izlediğinin altını çizen Kurtulmuş, 'Bu çerçevede çok kutuplu sistemin gelişmesini dikkatle takip ediyor ve ilgiyle izliyoruz. Bunun bölgemize ve Türkiye'ye getireceklerinin neler olacağı konusunda fikirlerimizi oluşturuyoruz. Tek başına çok kutupluluğun da dünyada yeni bir düzenin tesis edilmesine yeterli olmayacağının da farkındayız' dedi. Kurtulmuş, bundan sonra uluslararası sistemde en çok tartışılması gereken hususlardan birisinin uluslararası hukukun bundan sonraki ilkelerinin neler olacağı ve şimdiye kadar yaşanan gelişmelerden çıkarılacak derslerle yeni güç merkezlerinin nasıl kontrol altına alınabileceği olduğunu belirtti. Meselenin kimin kimin önüne gelip güç merkezine oturduğu değil, güçlerin nasıl sınırlanabildiği, hangi uluslararası hukuk çerçevesinde gücün insani bir hale dönüştürülebildiği olduğunu söyleyen Kurtulmuş, bunun bundan sonraki uluslararası sistemde hakkaniyet ve adalet arayışındaki en temel önceliklerden birisi olmasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
Türkiye'nin de dünya düzenine ayak uydurmaya çalıştığını dile getiren Kurtulmuş, dünyadaki köklü ve farklı değişimin tam da ortasında Türkiye'nin merkezinde bulunduğu coğrafyanın, dünyadaki gelişmelere ilave olarak apayrı yeni gelişmeler içerisinde olduğunu söyledi. Orta Doğu'nun, Doğu Akdeniz'in, Karadeniz'in, Balkanlar'ın ve Kafkaslar'ın tam merkezinde olan Türkiye'nin, bütün bu bölgelerde köklü değişikliklerden birinci derecede etkilenen ülkelerden birisi olduğunu belirten Kurtulmuş, Türkiye'nin hem bölgesinde yeni düzenin kurulması konusunda hem de küresel sistemin yeniden inşası sürecinde sadece seyreden, gelişmeleri takip eden ve gelişmelere karşı reaksiyon gösteren bir ülke asla olamayacağını vurguladı. Kurtulmuş, Türkiye'nin bu kadar önemli değişimlerin yaşandığı süreçte ve bölgede hem bölgesinin hem de dünyanın yeni gelişmelerinde yol gösterici fikirler üreten, sorunlara çözüm üretmek için kendisini birinci derecede sorumlu ve yetkili hisseden bir ülke olduğunu ifade etti. Bölgesindeki en ufak bir gelişmeden dahi Türkiye'nin sadece haberi olmasını değil, bu gelişmelerde proaktif bir şekilde yer almasını öngören bir anlayış içerisinde hareket ettiklerini söyledi.
Orta Doğu'nun bir asırdır siyasi ve silahlı çatışmalara sahne olduğunu aktaran Kurtulmuş, 'Orta Doğu'da halklar arasında yeni bir bölgesel barış ve bölgesel bir toplumsal sözleşme arayışı, bundan sonraki dönemin en temel dinamiklerinden birisidir ve öyle olmak mecburiyetindedir' ifadesini kullandı. Orta Doğu'da barış ve güvenlik perspektifini ele alırken meselenin sadece güvenlik ve silahların susturulması olarak değil, hukuki alandaki insan haklarının gelişmesini sağlayacak uygulamaların da önünü açmak olarak görüleceğini belirten Kurtulmuş, bundan sonra bu bölgenin halklarının topyekün hep birlikte büyük gelişmeye sahip olacaklarını ve bu yolda ilerleyeceklerini düşündüğünü söyledi. Bir ortak barış arayışı ve bölgenin silahlı çatışmalardan arındırılması konusunda Türkiye olarak hiç mütevazı davranmaya gerek olmadığını dile getiren Kurtulmuş, adına 'Türkiye Modeli' denilebilecek bir süreci başlattıklarını ve bugüne kadar fevkalade başarılı bir şekilde geldiklerini belirtti.
Meselenin sadece silahların bırakılması ya da sadece bir örgütün silahsızlandırması ve kendini feshetmesinden ibaret bir süreç olmadığını söyleyen Kurtulmuş, meselenin esasına bakıldığında bir asrı aşkın süredir emperyalistlerin bölgede dağıttığı halkların yeniden derlenmesi, toparlanması ve bir arada birlik içerisinde olmasının yolunu açmak olduğunu ifade etti.
Terörsüz Türkiye sürecinde Türkiye'nin hızlı ve pratik bir yol aldığını söyleyen Kurtulmuş, Türkiye'deki sürecin başka ülkelerle kıyaslandığında çok daha sağlıklı ve çok daha hızlı bir şekilde geliştiğini, başka örneklerde 8-9 yılda gelinen noktaya Türkiye'nin 2 yıl gibi süre içerisinde geldiğini ve daha atacakları çok adımın olduğunun farkında olduklarını belirtti. Bu sürecin çatışma çözümleri konusunda dünyadaki birçok üniversitede ve birçok araştırma merkezinde dikkatle ele alınan bir model olmasını temenni eden Kurtulmuş, Türkiye Modeli derken asla kimsenin aklına yanlış bir şey gelmemesi gerektiğini, üstten bir tavırla 'Bizim modelimiz her türlü çatışmayı çözecek bir reçetedir' demediklerini söyledi. Kurtulmuş, Türkiye Modeli'nin sadece Türkiye'de uygulanmakla kalmayıp buradan alınacak derslerle ve burada ortaya konulacak perspektiflerin dünyanın başka yerlerindeki çatışma çözümlerine de önemli katkıları olabileceğine inandıklarını dile getirdi.
Terörsüz Türkiye sürecinin toplumun farklı kesimlerinin istişaresi sonucu ortaya çıktığını belirten Kurtulmuş, Türkiye Modeli'nin tamamıyla milli bir model olduğunu, içeride bütün toplumsal kesimlerin farklı müzakereleri sonucu ortaya çıkmış ve gelişmiş bir süreç olduğunu söyledi. Türkiye Modeli'nin ikinci önemli özelliğinin ise sadece parti siyasetlerinin ya da partilerin kendi programlarının çerçevesinde ele alınmayıp bütün Türkiye'nin çıkarlarını, milli menfaatleri esas alan ve Türkiye'nin farklı siyasi görüşlerinin tartışıldığı bir zemin olarak ortaya çıkması olduğunu belirten Kurtulmuş, Türkiye'nin birinci asrını geride bıraktığını, Türkiye Cumhuriyeti'nin birinci asrının şüphesiz en büyük sorununun terör meselesi olduğunu söyledi. Şimdi açıklıkla Türkiye'nin en büyük meselesini ortadan kaldırmak için bir araya gelen iradeyle Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesine başlangıç verildiğini ifade eden Kurtulmuş, böylece ortaya konulan bu modelin aynı zamanda Cumhuriyet'in ikinci asrında şüphesiz en büyük proje olacağını dile getirdi.
Kurtulmuş, Türkiye Modeli'nin üçüncü önemli meselesinin ise diğer bütün çoğu örneklerinden farklı olarak bu süreçte dışarıdan bir müdahalenin, gözlem manasında dahi olsa dışarıdan bir gözlemcinin, ister başka devletler ister başka sivil toplum kuruluşları olsun, süreçte olmaması olduğunu belirterek bu süreçte millet adına sürecin sahibinin Türkiye Büyük Millet Meclisi olduğunu söyledi.
Türkiye'de artık Türk ve Kürt sorununun eskiye göre kalmadığını vurgulayan Kurtulmuş, 'Türk'ün onurunu ve Kürt'ün gururunu korumayan hiçbir teklif bu memlekette kalıcı barışı sağlayamaz diyerek yola çıktık' dedi. Geldikleri noktada en önemli meselelerden birisinin de Türk'ün ve Kürt'ün istikbalinin de bir olduğunun artık kitleler tarafından anlaşılmaya başlanması olduğunu söyleyen Kurtulmuş, tarih boyunca aynı coğrafyada yan yana akraba olarak yaşamış olan halkların bundan sonraki geleceklerinin de istikballerinin de birbirinden ayrılmasının mümkün olmadığını dile getirdi.
Bir buçuk asır boyunca emperyalizmin bölgede ithal ettiği projenin bunu öğretmediğini soran Kurtulmuş, hangi halkın tek başına bu bölgede refah içinde yaşadığını, bu bölgedeki hiçbir halkın emperyalistlerin dümen suyuna girerek ayakta kalamadığını, hiçbir ülkenin emperyalistlerin kendisine çizmiş olduğu noktada o yerde bekleyerek ülkesini geliştiremediğini, refah, huzur, selamet ve güvenlik sağlayamadığını söyledi. Bunun bizim kaderimizin, Türk'ün, Kürt'ün, Arap'ın, Sünni'nin, Şii'nin, Müslümanın, gayrimüslimin kaderinin de ortak olduğunu unutmamak gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, eğer ortak bir toplumsal sözleşmeden ve ortak bir barış geleceğinden bahsediliyorsa kaderlerin de geçmiş gibi ortak olduğunu anlamak ve buna göre hareket etmek durumunda olduklarını kaydetti.
Türkiye'de bu sorunun bitirilmesiyle ilgili geçtiğimiz yarım asır içerisinde çok sayıda devlet adamının teşebbüste bulunduğunu ancak maalesef o günkü şartlar uygun olmadığı için meselenin çözülemediğini ve ciddi şekilde büyük bedeller ödendiğini belirten Kurtulmuş, bu sürecin başarısındaki en önemli hususun devlet aklı denilen bu büyük birikimle birlikte bütün siyasetin ortak bir noktada fikrini müşterek hale getirmiş olması olduğunu söyledi. Bunu sağlayanın ise konunun başından itibaren Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde ele alınması olduğunu ifade eden Kurtulmuş, şimdiye kadar PKK terörü ya da terörün bitirilmesi ile ilgili konuların hiçbir zaman Meclis çatısı altında tartışılmadığını anlattı. 2025 yılının 5 Ağustos'unda Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu adını verdikleri bir komisyonla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu meseleye vaziyet ettiğini ve Mecliste bulunan partilerin biri hariç tamamının komisyonda üye verdiğini belirten Kurtulmuş, 50 üyeden müteşekkil komisyonun çok titiz çalışmalar yaptığını söyledi. 467 milletvekilinin bir yasaya destek vermesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarihinde neredeyse hiç görülmemiş bir başarı olduğunu ve bunun bütün siyasi partilerin ortak başarısı olduğunu dile getirdi.
Düzenlenen programa TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un yanı sıra birçok siyasi isim de katılım sağladı. Program, hatıra fotoğrafı çekimi ile son buldu.
Kurtulmuş, Ekim 2026'da Batman Üniversitesi yeni akademik yılı açılış töreninde yaptığı konuşmada şimdiye kadar bu bölgede terör baronları ve savaş baronlarının kazandığını, bundan sonra kardeşlik ve barış ekonomisinin kazanacağını söylemişti. Yine Ekim 2026'da Suriye'nin de Irak'ın da içinde olduğu bütün bölgede terörün tamamıyla ortadan kalkacağını ve terörsüz bir bölge inşa edeceklerini belirtmişti. TBMM Başkanı, Kasım 2026'da Malatya'da İnönü Üniversitesi 2026-2027 Akademik Yıl Açılış Töreni'ndeki konuşmasında da Terörsüz Türkiye sürecinin Cumhuriyet'in ikinci asrının en önemli projesi olduğunu ve sürecin yalnız Türkiye'nin değil bütün bölgenin geleceğini ilgilendiren hayati bir mesele olduğunu söylemişti.
