Konferans kapsamında Mevlana Celaleddin Rumi Salonu'nda gerçekleştirilen toplantıya Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu'nun yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus katıldı. Programda konuşan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, ünlü Türk hekimi İbn Sina'nın hekimliğin amacını, 'sağlığı korumak ve kaybedildiğinde yeniden kazandırmak' olarak tarif ettiğini hatırlatarak, bu köklü birikimin bize hatırlattığı sorumluluğu çağımızın bilimsel bilgileriyle geleceğe taşıdıklarını söyledi. Memişoğlu, bizim medeniyetimizde suyun aziz olduğunu, israfın nimetin kıymetini bilmemek anlamına geldiğini, emanetin ise korunması gereken bir sorumluluk olduğunu belirtti. Bu anlayışla suyu korumayı, temiz havayı savunmayı ve iklim için harekete geçmeyi insanı yaşatma görevinin bir parçası saydıklarını ifade eden Memişoğlu, 'Sağlıklı İnsan, Sağlıklı Gezegen' ifadesiyle kastettiklerinin tam olarak bu olduğunu dile getirdi.
Bakan Memişoğlu, COP31'deki görevlerinin bilimsel bilgiyi uygulanabilir kararlara, kararları da insanların hayatında hissedilen sonuçlara dönüştürmek olduğunu vurguladı. Önceki konferanslarda güçlenen sağlık gündemini ve Belem Sağlık Eylem Planı'yla ortaya konulan birikimi daha ileriye taşımaları gerektiğini kaydeden Memişoğlu, sağlığın iklim politikalarının merkezinde yer alması için çevre, enerji, tarım, ulaştırma, şehircilik ve sağlık alanlarında birlikte çalışılması gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadeleyi uzun vadeli hedefleri, ulusal stratejileri ve kurumlar arası çalışmalarıyla bir devlet politikası olarak ele aldığını belirten Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 2053 net sıfır emisyon hedefinin bu yaklaşımın temel istikameti olduğunu ifade etti. Ulusal azaltım ve uyum eylem planlarıyla bu hedefi sektörlerin sorumluluklarına ve uygulamalarına taşıdıklarını anlatan Memişoğlu, Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlayan Sıfır Atık hareketinin de kaynakları koruma sorumluluğunu günlük hayatla buluşturan, uluslararası karşılık bulan önemli bir adım olduğunu dile getirdi.
Sağlık Bakanlığı olarak 2015 yılında yayımladıkları ulusal programla iklimin sağlık üzerindeki etkilerini sistemli biçimde ele aldıklarını hatırlatan Bakan Memişoğlu, bu birikimi hazırladıkları 2026–2030 İklim Değişikliği ve Sağlık Eylem Planı'yla geliştirdiklerini söyledi. 'Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık' anlayışının merkezinde insanı hastalık ortaya çıkmadan korumak olduğunu belirten Memişoğlu, içme-kullanma sularından her yıl yaklaşık 175 bin numune alarak güvenli su için izleme çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti. Aşırı sıcaklara karşı hazırladıkları sağlık eylem planıyla meteorolojik uyarıları yerelde koruyucu sağlık önlemlerine dönüştürmeyi amaçladıklarını ifade eden Memişoğlu, hava kalitesi, meteoroloji ve sağlık verilerini birlikte değerlendiren dijital altyapıyı geliştirdiklerini anlattı. Hedeflerinin tehlikenin nerede büyüdüğünü, kimleri daha fazla etkileyebileceğini zamanında görmek ve harekete geçmek olduğunu vurgulayan Memişoğlu, 'Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri' yaklaşımını da bu anlayış üzerine kurduklarını söyledi. Dinamik bir sağlık sisteminin değişen tehlikeyi erken fark ettiğini, öğrendiğini ve önlemlerini güncellediğini belirten Memişoğlu, sağlık tesislerinin çevresel etkilerini azaltmak için de çalıştıklarını, enerjiyi ve suyu verimli kullanan, atığını azaltan, hizmet sürekliliğini güçlendiren yeşil hastane yaklaşımını yaygınlaştırdıklarını ifade etti.
Bakan Memişoğlu, COP31 kapsamında önerdikleri Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi'yle ülkelerin bilgi ve tecrübelerini kalıcı bir iş birliğine dönüştürmeyi amaçladıklarını belirterek, 'Her ülke aynı sorunu çözmek için yeniden zaman kaybetmesin. Ortak bilgi, yerel ihtiyaca uygun uygulamalara dönüşsün. Antalya’dan ayrılırken geride güçlü bir irade, işler bir iş birliği ve izlenebilir adımlar bırakmalıyız' dedi. Bir ülkede geliştirilen başarılı bir çözümün başka bir ülkede hayat kurtarabilmesini istediklerini söyleyen Memişoğlu, çocuklara bırakılacak mirasın içebilecekleri su, soluyabilecekleri temiz hava ve güvenle yaşayabilecekleri bir dünya olması temennisinde bulundu; COP31 Sağlık Günü'nün bu ortak sorumluluğa güç katmasını diledi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus ise iklim krizinin bir sağlık krizi olduğunu söyledi. İklim değişikliğinin atmosfer, kutuplar ve deniz seviyesi üzerindeki etkisinin çok belirgin olduğunu ifade eden Ghebreyesus, birçok kişi için çok uzak bir tehdit gibi görünse de iklim değişikliğinin etkisinin artık teorik bir risk olmadığını vurguladı. İklim değişikliğinin hâlihazırda hastalıklara yol açtığını ve hizmetleri aksattığını belirten Ghebreyesus, seller, taşkınlar, kuraklıklar ve hava kirliliklerinin hastalıkların temeline yol açtığını kaydetti.
Sağlık sistemlerinin darbe gelmeden önce hazırlıklı olması gerektiğini, bunun da tesislerin sürekli çalışması anlamına geldiğini dile getiren DSÖ Genel Direktörü, ülkelerin artık plandan uygulamaya geçmesi gerektiğini söyledi. İklim değişikliklerinin azaltılmasının sadece sağlık bakanlığı uygulamalarına bırakılamayacağını belirten Ghebreyesus, enerji, ulaşım, gıda, su, konut ve şehir planlaması gibi alanların hepsinin sağlığı şekillendirdiğini ifade etti. Bu nedenle her türlü planın birlikte yapılması, hepsinin ulusal uyuma adapte edilmesi ve ulusal katkı planları olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Ghebreyesus, iklim eyleminin sadece bir maliyet olmadığını, aynı zamanda daha sağlıklı kişilere, daha dayanıklı toplumlara ve ekonomilere yatırım anlamına geldiğini söyledi. Antalya'nın bu anlamda çok önemli olduğunu ve birçok çözüm bulunduğunu belirten Ghebreyesus, COP31'den sonra bu deneyimin ileriye taşınabileceğini ve gelecekteki COP'lara da ışık tutabileceğini dile getirdi. Sağlık eylem planının bunun başlangıcı, COP31'in ise uygulama aşaması olduğunu sözlerine ekledi.
