Kuru yük gemisi sökümü, güçlü navlun oranlarının etkisiyle 2026'da 18 yılın en düşük düzeyine indi. BIMCO'nun açıklamasına göre ocak-ekim döneminde sökülen kuru yük kapasitesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 azalarak 3 milyon dedveyt tona geriledi. Sökülen gemi sayısı 70'te kaldı; bunlar ağırlıkla handysize ve supramax segmentindeki küçük gemilerden oluştu.
BIMCO Denizcilik Analiz Müdürü Filipe Gouveia, sökümün 2021'den bu yana güçlü navlun oranları nedeniyle düşük seyrettiğini belirtiyor. Arz-talep dengesini sıkılaştıran etkenler arasında 2021'deki yoğun liman tıkanıklığı, Rus kömürüne uygulanan yaptırımlar sonrası gemilerin Kızıldeniz'den uzaklaştırılarak daha uzun rotalara yönlendirilmesi ve Atlantik'ten Asya'ya artan sevkiyatlar sayılıyor. Gouveia'ya göre son dönemde yapay zekâ yatırımları elektrik talebini, kömür tüketimini ve küresel büyümeyi destekleyerek piyasanın ABD ticaret politikasındaki değişimlerin ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların etkilerine dayanmasına yardımcı oldu. Hürmüz çevresindeki gerilim, 8 Kasım'da tanker navlun oranlarını yükseltmişti.
Uzun süren düşük söküm seviyeleri filoda birikmiş bir fazlalık yarattı. Gouveia, gemi yaşam döngüleri 2000-2019 arasındaki eğilimde kalsaydı bugüne dek 856 geminin, toplam 61 milyon dedveyt tonla mevcut filo kapasitesinin yüzde 6'sının sökülmüş olacağını tahmin ediyor. Gemiler hizmette kaldıkça filo yaşlanıyor; ortalama dökme yük gemisi yaşı 13'ü aşmış durumda, on yılın başında bu ortalama 10'du.
Filonun yaş profilinde 25 yaşın üzerinde 1.035 kuru yük gemisi var; bunlar 46,7 milyon dedveyt tonla gemi sayısının yüzde 7'sine, kapasitenin yüzde 4'üne denk geliyor. Eski kapasitenin payı handysize ve panamax segmentlerinde yüzde 8'erle en yüksek düzeyde; supramax'ta bu oran yüzde 5. Capesize gemilerin yaşam döngüsü genelde daha kısa olduğu için 25 yaşın üzerinde yalnızca 11 capesize bulunuyor.
BIMCO'nun son Kuru Yük Piyasası Genel Bakış ve Görünüm raporunda arz-talep dengesinin 2027 ve 2028'de kademeli olarak zayıflaması öngörülüyor. Teslimatların 2027'de yüzde 19, 2028'de yüzde 4 artması bekleniyor; artışı son yıllarda sözleşme sayısı yükselen capesize segmenti sürüklüyor. Gouveia, piyasa koşulları zayıfladıkça navlun oranlarının yumuşayabileceğini ve eski gemileri işletmenin cazibesini yitirebileceğini belirtiyor. BIMCO bu çerçevede sökümün 2027'de 5,5 milyon, 2028'de 9,2 milyon dedveyt tona çıkabileceğini tahmin ediyor; bu, 2020'den bu yana en yüksek düzey olur. Ancak Gouveia'ya göre bu artışa rağmen söküm seviyeleri 2010'lardaki zirvelere kıyasla düşük kalacak ve eski gemi fazlalığı sürecek.
