Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu'nun resmi lansman etkinliği ve ortaklık katılım töreni, Türkiye'nin ev sahipliğindeki BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yapıldı; Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bu törende yer aldı. Kacır, platformun amacını sanayide karbonsuzlaşma fırsatlarının belirlenmesiyle bu fırsatların hayata geçirilmesi için gereken finansmanın sağlanması arasındaki boşluğu kapatmak olarak açıkladı. Bakan, COP31'in uluslararası iklim iş birliğini güçlendirmek bakımından önemli bir imkân sunduğuna işaret ederken, platform üzerinden uluslararası ortaklıkların genişletildiğini de sözlerine ekledi.
Sanayide karbonsuzlaşmanın önünde yeni teknolojiler, yüksek başlangıç maliyetleri, uzun yatırım süreleri ve finansal riskler gibi önemli zorluklar bulunduğunu ifade eden Kacır, bu ihtiyaçlara karşılık çeşitli politika tedbirleri ve finansman araçlarını devreye aldıklarını kaydetti. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda demir-çelik, çimento, alüminyum ve gübre sektörlerinin karbonsuzlaştırılması için 70 milyar doların üzerinde yatırım gerekeceği tahminini de paylaşan Kacır, "Daha temiz, verimli ve sürdürülebilir sanayi üretimine yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla Yeşil Dönüşüm Programı’nı başlattık. Dünya Bankası iş birliğiyle imalatçılara, KOBİ’lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağladık. Ayrıca Sürdürülebilir Organize Sanayi Bölgeleri Projesi için İslam Kalkınma Bankası ile 250 milyon dolarlık finansman anlaşması imzaladık" ifadelerini kullandı.
Kacır, daha temiz, verimli ve sürdürülebilir sanayi üretimine yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla Yeşil Dönüşüm Programı'nı başlattıklarını hatırlattı. Dünya Bankası iş birliğiyle imalatçılara, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını belirten Kacır, Sürdürülebilir Organize Sanayi Bölgeleri Projesi için İslam Kalkınma Bankası ile 250 milyon dolarlık finansman anlaşması imzaladıklarını söyledi. Bu girişimlerin sanayi dönüşümü için sağlam bir temel oluşturduğunu aktaran Kacır, gelecek yıllardaki yatırım ihtiyaçlarının daha güçlü koordinasyon, etkili proje hazırlığı ve uluslararası finansal ortaklıklar gerektirdiğini vurguladı.
Platformun kurulması amacıyla Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ile ortak bildiri imzalandığını hatırlatan Kacır, bu yapının erken aşamadaki projelerde fizibilite çalışmalarının, teknik değerlendirmelerin, yatırım analizlerinin ve potansiyel emisyon azaltımlarının değerlendirilmesini kolaylaştırdığını ifade etti. Kacır, daha ileri aşamadaki projelerde ise uygun finansman kuruluşlarının belirlenmesine, finansal risklerin değerlendirilmesine ve her yatırıma uygun finansman yapılarının geliştirilmesine odaklanıldığını dile getirdi.
Platformun hedeflerine ulaşabilmesi için güçlü bir yönetim ve koordinasyon yapısı kurduklarını belirten Kacır, Bakanlığın stratejik yönlendirmeyi üstlendiğini ve ilgili kamu kurumlarının çalışmalarını koordine ettiğini söyledi. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu Sekretaryası'nın, sanayi kuruluşları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla finansmana uygun projeler geliştirmek üzere yakın iş birliği yürüttüğünü kaydeden Kacır, Avrupa Birliği'nin platformun kapasitesini güçlendirmek için 5,7 milyon avroluk teknik destek taahhüdünde bulunduğunu da aktardı.
Ortaklık töreninin platformun uluslararası erişimini ve finansman kapasitesini güçlendirme açısından önemli bir adım olduğuna dikkati çeken Kacır, Avrupa Komisyonu, Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve İslam Kalkınma Bankasının platformun yeni ortakları olarak katılımını memnuniyetle karşıladığını belirtti. Törende ayrıca Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile Dünya Bankası Grubu temsilcileri, gelişmekte olan ülkelerde sanayinin düşük karbonlu dönüşümünü destekleyen ulusal yatırım platformlarının rolüne ve yatırım projelerinin finansmana erişimine ilişkin deneyimlerini paylaştı. İklim Yatırım Fonları (CIF) tarafından yürütülen Sanayide Karbonsuzlaşma Programı'nın tanıtıldığı oturumda, bu alandaki hedeflerin somut yatırımlara dönüştürülmesine yönelik çalışmalar ele alındı.
İklim Yatırım Fonları (CIF) bünyesindeki Temiz Teknoloji Fonu'nun, Türkiye'nin Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Planı kapsamında 250 milyon dolarlık imtiyazlı finansman tahsisini onayladığını ifade eden Kacır, uluslararası iş birliğinin artık önemli finansman taahhütlerine dönüşmeye başladığına değindi. Bu finansmanın, Türkiye'nin sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 37'sini ve ihracatının yaklaşık yüzde 28'ini oluşturan çelik, çimento, alüminyum, kimya ve seramik sektörlerindeki düşük karbonlu yatırımlara destek olacağını aktaran Kacır, sanayi dönüşümüne özel sermaye çekme imkânlarını değerlendirmek üzere Glasgow Net Sıfır için Finans İttifakı (GFANZ) ile temas halinde olduklarını dile getirdi.
Türkiye'nin son 20 yılda önemli bir sanayi ve üretim gücüne dönüştüğünü vurgulayan Kacır, temiz teknolojileri benimseyip sanayide verimliliği artırarak ve değişen küresel ekonomide rekabet gücünü yükselterek bu başarıyı ileri taşımayı hedeflediklerinin altını çizdi. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu'nun hem bu hedefe hem de 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmada önemli bir araç olduğunu belirten Kacır, "Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu kapsamında kurulan iş birliğinin sanayide karbonsuzlaşmayı hızlandırmaya ve iklim finansmanına erişimi iyileştirmeye yönelik uluslararası çabalara değerli katkılar sağlayacağına inanıyoruz. Sonuç olarak bu platformun başarısı, sanayi sektörlerimizde hayata geçirilen yatırımlar, uygulanan teknolojiler ve azaltılan emisyonlarla ölçülecek" dedi.
TIDIP, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı liderliğinde ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yakın iş birliği içinde faaliyet gösteren, sanayinin düşük karbonlu dönüşümüne yönelik yatırımları destekleyen çok paydaşlı bir koordinasyon platformu konumunda bulunuyor. Sektörel düşük karbonlu yol haritalarını temel alan platform, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde karbonsuzlaşma çalışmalarına odaklanıyor. Yeni katılan kuruluşlar, platformun mevcut ortakları EBRD ve Dünya Bankası Grubu ile birlikte birbirini tamamlayan uzmanlık birikimleri ve finansman kapasiteleriyle platforma katkı sunacak. Bu eşgüdümlü yaklaşımın, daha güçlü bir yatırım projesi portföyünün geliştirilmesine, projelerin yatırıma hazırlık düzeylerinin artırılmasına ve Türkiye'nin düşük karbonlu sanayi üretimine geçişini destekleyecek kaynakların harekete geçirilmesine yardımcı olması bekleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı son dönemde yeşil dönüşüm alanında farklı etkinliklerle de gündeme gelmişti. Bakanlık Sanayi Genel Müdür Yardımcısı Ümit Yasin Güven, Ekim 2026'da Samsun'da katıldığı "Yeşil Sanayi Buluşmaları"nda sanayi stratejilerinin merkezine yeşil dönüşümü koyduklarını söylemişti. Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında düzenlenen "Yeşil Sanayi Buluşmaları" etkinliği Eylül 2026'da Kayseri OSB'nin ev sahipliğinde yapılmıştı. Bakanlık ile Avrupa Birliği ortak finansmanıyla yürütülen Rekabetçi Sektörler Programı'nın 2. dönemi de Ekim 2026'da 260 milyon avroluk yatırımla somut başarılara dönüşmüştü.
