Ardahan’da yaz boyunca çiçekten çiçeğe koşan arılar için dinlenme vakti geldi. Kentte bal hasadını tamamlayan arıcılar, kovanların bakımına, kışlık yiyeceklerin kontrolüne ve hastalıklarla mücadeleye başladı. Önümüzdeki günlerde ise bazı arıcıların kovanlarını kışı geçirmeleri için Artvin’e götürmesi bekleniyor.
Bu yıl bal az
Ardahan Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı İlhan Evliyaoğlu, bu sezonun arıcılar açısından verimli geçmediğini söylüyor. Kentteki yaklaşık 40 bin kovandan toplamda 200 ton civarında bal elde edildi. Kovan başına düşen miktar ise yalnızca 5 kilo oldu.
“Kovan başına ortalama 5 kilo bal ancak alınabildi.”
Arıcılar için sevindirici bir gelişme de yaşandı. Geçmiş yıllarda kovanların önünde arıları avlayarak ciddi zarar veren arı kuşu, bu yıl bölgede pek görülmedi ve bu konuda şikâyet gelmedi.
Neden Artvin?
Ardahan’da kış uzun ve çetin geçiyor. Bu nedenle uygun kışlatma koşullarına sahip olmayan bazı arıcılar arılarını komşu Artvin’in daha ılıman bölgelerinde kışlatıyor. İki il arasındaki bu bağ resmi kayıtlara da geçmiş durumda: Ardahan çiçek balının coğrafi işaret belgesinde, ırkın saf kalması için Ardahan “izole bölge” olarak tanımlanıyor ve Artvin dışındaki illerden arı girişine izin verilmiyor. Arılarını Artvin’de kışlatan Ardahanlı arıcılar ise ilkbaharda kolonilerini yeniden yaylalara getirebiliyor.
Bölgedeki arıcılık temsilcileri, iki ilin “kaderinin yaz ve kış kesiştiğini” sık sık vurguluyor: Yazın Ardahan’ın yaylaları, kışın Artvin’in vadileri arılara ev sahipliği yapıyor.
Karın altında kış uykusu
Artvin’e gitmeyen arılar için ise bambaşka bir kış bekliyor. Bazı Ardahanlı arıcılar kovanlarını kapalı alanlarda korurken, bir kısmı kolonileri açık alanda, karın altında kışlatmayı tercih ediyor. İlk bakışta şaşırtıcı görünen bu yöntem, Kafkas arısının soğuğa karşı olağanüstü dayanıklılığı sayesinde mümkün oluyor. Arıcılar, karın altında kalan kovanlarda arıların bir araya toplanarak oluşturduğu kış salkımına halk arasında “kış uykusu” diyor.
Kafkas arısını özel kılan ne?
Ardahan ve Artvin, Kafkas arı ırkının korunduğu bölgeler arasında yer alıyor. Kafkas arısı uysal yapısı ve soğuğa dayanıklılığıyla biliniyor. Daha önce yapılan açıklamalara göre bu arıların dil uzunluğu yaklaşık 7,3 milimetreye ulaşıyor; bu, Türkiye’deki diğer arıların ortalaması olan 4,3 milimetrenin neredeyse iki katı. Uzun dil, arıların derin çiçeklerin özüne ulaşabilmesini sağlıyor ve bölge balının kalitesini artıran etkenlerden biri olarak gösteriliyor.
Arıcılar şimdi tek bir hedefe odaklanmış durumda: Kışı kayıpsız atlatan güçlü kovanlarla 2027 sezonuna girmek.
