Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kanunu değişikliğiyle, yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen veya kayıt yaptırmayan öğrencilere geri dönüş hakkı tanıyan öğrenci affı resmen başladı. Hak sahiplerinin yürürlük tarihinden itibaren 4 ay içinde üniversitelerine başvurmaları gerekirken; terör ve öldürme gibi ağır suçlardan hüküm giyenler af kapsamı dışında bırakıldı. Düzenleme ayrıca tez/makale yazdırma gibi akademik sahtecilik eylemlerine ve izinsiz eğitim kurumlarına ağır hapis ve para cezaları getiriyor.
Üniversite eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan milyonlarca vatandaşı sevindiren tarihi adım atıldı. Kamuoyunda uzun süredir beklenen "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Yürürlüğe giren geçici düzenleme doğrultusunda, kendi isteğiyle üniversiteden kaydını sildirenler de dahil olmak üzere, herhangi bir nedenle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen veya yerleştiği halde kayıt yaptırmayan tüm adaylara eğitim hayatlarına kaldıkları yerden devam etme şansı tanındı.
Başvuru Şartları ve 4 Aylık Süre Sınırı: Kimler Kapsam Dışı?
Yeni öğrenci affından yararlanmak isteyen kişilerin, kanunun yürürlüğe girdiği günden itibaren en geç 4 ay içinde ilgili üniversitelere veya yükseköğretim kurumlarına fiziki olarak başvuruda bulunması gerekiyor. Gerekli şartları sağlayan ve başvurusu onaylanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ders başı yaparak amfilerine geri dönebilecek.
Ancak af düzenlemesi herkesi kapsamıyor. Kanun kapsamında, devletin güvenliğine ve toplum düzenine karşı işlenen ağır suçlardan hüküm giyenler bu haktan tamamen mahrum bırakıldı. Kapsam dışı kalan durumlar ise şunlar:
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi ağır suçlardan mahkûmiyeti bulunanlar,
Üniversiteye kaydı sahte belge sunulması nedeniyle iptal edilenler,
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesi (MSÜ) bünyesindeki belirli okullardan ilişiği kesilenler af hakkından yararlanamayacak.
Akademik Sahteciliğe Ağır Darbe: Unvanlar Geri Alınacak!
Kanun değişikliği sadece öğrenci affıyla sınırlı kalmayıp, Türkiye'deki akademik dürüstlüğü ve eğitim kalitesini korumaya yönelik devrim niteliğinde yaptırımlar da içeriyor. Özellikle bilimsel araştırma, tez ve makale süreçlerinde usulsüzlük yapanlara karşı çok sert cezalar uygulanacak:
Başkasına parayla veya başka yollarla tez ya da makale yazdıran kişilerin akademik unvanları derhal iptal edilecek ve ellerinden geri alınacak.
Kişisel emeği dışındaki etik dışı yöntemlerle akademik derece elde ettiği saptanan akademisyenlerin öğretim mesleğinden tamamen çıkarılmasına imkan tanınacak.
Bu tür usulsüz akademik çalışmaların hazırlanmasına aracılık eden, sektörel pazar oluşturan kişi ve kurumlara yönelik ise çok ağır idari para cezaları uygulanacak.
İzinsiz Eğitim Faaliyetlerine Hapis Cezası Kapıda
Türkiye'de izinsiz ve mevzuata aykırı şekilde faaliyet gösteren eğitim kurumlarına karşı da yasal kalkanlar güçlendirildi. Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de izinsiz, kaçak eğitim faaliyeti yürüten kişi ve organizasyonlar hakkında doğrudan hapis cezaları uygulanacak.
Ayrıca, Türk veya yabancı üniversitelere ait diploma ve sertifikaları sahte olarak düzenleyen, satan ya da kullanan kişiler, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Resmi belgede sahtecilik" hükümleri uyarınca ağır ceza mahkemelerinde yargılanacak. Mevzuata aykırı şekilde açılan bu kaçak kurumların reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerini yürüten mecralar hakkında da ivedilikle adli işlem başlatılmasının önü açıldı.
